تحلیل میزان تاب آوری عرصه های همگانی شهر در مواجهه با سوانح طبیعی مطالعه موردی: منطقه چهار شهرداری شیراز

مقدمه: تاب آوری شهری به عنوان یکی از شاخص های بنیادین توسعه پایدار، بیانگر توانایی یک شهر در مقاومت، سازگاری و بازگشت به وضعیت مطلوب پس از بروز بحران های طبیعی است. در سال های اخیر، افزایش جمعیت شهری، گسترش بی رویه ساخت وساز و تغییرات اقلیمی سبب افزایش آسیب پذیری شهرها در برابر مخاطراتی همچون زلزله، سیل و خشکسالی شده است. پژوهش حاضر با هدف سنجش و ارزیابی تاب آوری فضاهای عمومی منطقه چهار شهرداری شیراز انجام شده است. این منطقه با داشتن بافت های متنوع و تراکم نسبتا بالا، نمونه ای مناسب برای تحلیل های تاب آوری شهری محسوب می شود. روش ها و ابزار تحقیق: روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از پرسش نامه های استاندارد و مشاهدات میدانی گردآوری شده اند. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و مدل های آماری چندمتغیره استفاده گردید. نتایج: یافته ها نشان داد که میانگین تاب آوری کالبدی فضاهای عمومی منطقه ۲.۹ از ۵ و تاب آوری اجتماعی ۳.۲ از ۵ است که نشان دهنده وضعیت متوسط تاب آوری در کل منطقه می باشد. عوامل موثر بر افزایش تاب آوری شامل کیفیت زیرساخت های شهری، مشارکت اجتماعی، سطح آگاهی عمومی و دسترسی به خدمات امدادی شناسایی شدند. در مقابل، فرسودگی بافت های قدیمی، کمبود فضاهای باز، و ناهماهنگی نهادی از مهم ترین موانع ارتقای تاب آوری محسوب می شوند.نتیجه گیری: پژوهش در نهایت با ارائه مدل مفهومی ارزیابی تاب آوری، راهکارهایی چون بازآفرینی فضاهای عمومی، بهبود طراحی شهری، آموزش شهروندی و توسعه شبکه های امدادی را پیشنهاد می کند. نتایج می تواند مبنای تصمیم گیری مدیران شهری برای افزایش پایداری و تاب آوری منطقه باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری شهری ، فضاهای عمومی ، بحران های طبیعی ، منطقه یک شیراز ، مدیریت بحران.