رابطه ویژگی های شخصیتی و طلاق عاطفی زوجین: یک مطالعه مروری

یکی از پدیده های پیچیده و پنهان در روابط زناشویی که منجر به سردی هیجانی، کاهش تعامل عاطفی و گسست میان زوجین می انجامد؛ طلاق عاطفی زوجین است. در سال های اخیر پژوهش های متعددی به بررسی عوامل موثر بر این نوع طلاق پرداخته اند که از این بین می توان به ویژگی های شخصیتی به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار بر این طلاق اشاره نمود. پژوهش حاضر با هدف بررسی مطالعات صورت گرفته در خصوص شیوه ارتباط ویژگی های شخصیتی و این طلاق به صورت یک مطالعه مروری نظام مند صورت گرفت. این پژوهش از نوع پژوهش های کیفی بود که ضمن آن از روش مروری نظام مند استفاده شد. جست وجوی گسترده ای در پایگاه های داده علمی شامل Scopus، PubMed، ScienceDirect، Google Scholar و پایگاه های فارسی (SID، نورمگز و ایرانداک) برای مقالات منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. پس از غربالگری اولیه ۴۱۲ مقاله، در نهایت ۶۴ پژوهش واجد شرایط تحلیل نهایی شناخته شدند. نتایج تحلیل نشان داد که روان رنجوری بیش ترین همبستگی مثبت را با طلاق عاطفی دارد. افراد دارای این ویژگی معمولا هیجانات منفی شدید، اضطراب و حساسیت بالا نسبت به تعارضات زناشویی را تجربه می کنند که منجر به کاهش صمیمیت و افزایش اجتناب هیجانی می شود. در مقابل، توافق پذیری و وظیفه شناسی با طلاق عاطفی رابطه منفی و معنادار دارند؛ به طوریکه زوج های دارای سطوح بالای این ویژگی ها تمایل بیشتری به همکاری، بخشش و تعهد دارند. همچنین، برون گرایی با بهبود ارتباطات هیجانی و افزایش کیفیت تعاملات زناشویی مرتبط بود، در حالی که گشودگی به تجربه با تسهیل در پذیرش تفاوت ها و سازگاری شناختی در روابط زناشویی همراه شد. بر اساس نتایج بدست آمده می توان چنین نتیجه گرفت که ویژگی های شخصیتی می توانند پیش بینی کننده های مهمی در خصوص طلاق عاطفی زوجین باشند. بدین صورت که افراد با روان رنجوری بالا و توافق پذیری و وظیفه شناسی پایین باید در برنامه های آموزش تنظیم هیجان، مهارت های ارتباطی و تعارض زدایی شرکت داده شوند.

کلیدواژه ها:

ویژگی های شخصیتی ، طلاق عاطفی ، مدل پنج عاملی ، صمیمیت زناشویی ، مرور نظام مند