نقش قطعه گیجگاهی مغز در حافظه و هیجان و تاثیر ضایعه بر کارکردهای شناختی: مرور نظام مند مطالعات عصب روان شناختی

لوب گیجگاهی یکی از ساختارهای کلیدی در قشر مخ است که نقشی اساسی در پردازش حافظه، هیجان و درک معنایی دارد. این ناحیه شامل ساختارهایی چون هیپوکامپ، آمیگدال و قشر گیجگاهی میانی است که هر یک به گونه ای در رمزگذاری، بازیابی و تعدیل اطلاعات هیجانی و شناختی مشارکت دارند. هیپوکامپ در سازماندهی و تثبیت حافظه های اپیزودیک و فضایی نقش محوری ایفا می کند، در حالی که آمیگدال مسئول ارزیابی بار هیجانی محرک ها و تقویت ذخیره سازی خاطرات هیجانی در حافظه است. ارتباط عملکردی این دو ساختار با قشر پیش پیشانی، امکان یکپارچگی هیجان و شناخت را فراهم می سازد؛ فرآیندی که برای تصمیم گیری، یادگیری تطبیقی و تنظیم پاسخ های هیجانی ضروری است.شواهد عصب روان شناختی و تصویربرداری عصبی نشان می دهند که آسیب به نواحی مختلف لوب گیجگاهی می تواند پیامدهای گسترده ای در کارکردهای شناختی ایجاد کند. ضایعه در هیپوکامپ اغلب به آمنزی یا اختلال در یادآوری خاطرات گذشته منجر می شود، در حالی که آسیب به آمیگدال موجب اختلال در تشخیص هیجانات و واکنش های اجتماعی می گردد. از سوی دیگر، صدمات نواحی گیجگاهی چپ معمولا با نقص های زبانی (نظیر آفازی ورنیکه) و آسیب به لوب گیجگاهی راست با اختلال در پردازش چهره ها و هیجانات غیرکلامی همراه است.این مقاله مروری با هدف بررسی جامع نقش لوب گیجگاهی در سازوکارهای حافظه و هیجان و تحلیل پیامدهای ناشی از ضایعه در این نواحی تدوین شده است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که تعامل پویا میان سامانه های شناختی و هیجانی در لوب گیجگاهی، بنیان بسیاری از توانایی های شناختی پیچیده انسان را تشکیل می دهد و اختلال در این سیستم، می تواند منجر به تغییرات عمیق در رفتار، یادگیری و تنظیم هیجانات شود.

کلیدواژه ها:

لوب گیجگاهی ، هیپوکامپ ، آمیگدال ، حافظه ، هیجان ، کارکرد شناختی ، ضایعه مغزی