کارکرد قطعه گیجگاهی در شناسایی چهره ها و اشیا و اثر ضایعه بر درک بینایی

لوب گیجگاهی، به ویژه نواحی تحتانی و میانی آن، یکی از مراکز اصلی پردازش دیداری در مغز به شمار می رود و نقشی اساسی در شناسایی چهره ها و اشیا ایفا می کند. این ناحیه بخشی از مسیر بینایی شکمی است که از قشر پس سری آغاز و به قشر گیجگاهی ختم می شود؛ مسیری که عمدتا مسئول تشخیص «چه چیزی» در محیط است. در این مسیر، نواحی مختلف لوب گیجگاهی شامل قشر گیجگاهی تحتانی و ناحیه فوزیفورم به طور تخصصی در پردازش و بازنمایی چهره ها و اشکال آشنا مشارکت دارند.یافته های عصب تصویربرداری و مطالعات عصب روان شناختی نشان داده اند که فعالیت هم زمان سلول های عصبی در این نواحی به شناسایی سریع و دقیق چهره ها، اشیا و الگوهای دیداری منجر می شود. از سوی دیگر، ارتباط عملکردی این مناطق با هیپوکامپ و ساختارهای حافظه، زمینه ی ایجاد بازنمایی های پایدار از اشیا و چهره های آشنا را فراهم می کند.ضایعه در نواحی گیجگاهی تحتانی می تواند منجر به اختلالات خاصی مانند پروسوپاگنوزیا (ناتوانی در شناسایی چهره ها) و آگنوزی بینایی (ناتوانی در شناسایی اشیا با وجود بینایی سالم) شود. در این اختلالات، بیمار قادر به درک شکل و رنگ است اما نمی تواند معنای شیء یا هویت چهره را تشخیص دهد. این یافته ها نشان می دهند که درک بینایی تنها نتیجه ی فعالیت قشر بینایی اولیه نیست، بلکه به شبکه ای گسترده از نواحی گیجگاهی و ارتباطات آن با حافظه و هیجان وابسته است.بنابراین، لوب گیجگاهی نقش حیاتی در شناسایی دیداری و ادغام اطلاعات حسی با حافظه معنایی دارد، و هرگونه آسیب به این ناحیه می تواند درک ادراکی و شناختی فرد را به طور قابل توجهی مختل سازد.

کلیدواژه ها:

لوب گیجگاهی ، مسیر بینایی شکمی ، ناحیه فوزیفورم ، شناسایی چهره ، شناسایی اشیا ، آگنوزی بینایی ، پروسوپاگنوزیا