مروری بر اثرات بکارگیری هوش مصنوعی بر کاهش هزینه های عملیاتی و افزایش بهره وری در عملیات نفتی

هدف این مطالعه مروری، بررسی اثرات بکارگیری هوش مصنوعی بر کاهش هزینه های عملیاتی و افزایش بهره وری در عملیات نفتی است. اهمیت این پژوهش از آن جا ناشی می شود که صنعت نفت و گاز با چالش هایی مانند هزینه های بالای عملیاتی، بهره وری پایین، و فشارهای زیست محیطی مواجه است و هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری نوین، پتانسیل حل این مشکلات و ارتقای رقابت پذیری شرکت ها را دارد. این موضوع به ویژه در شرایط نوسان قیمت نفت و نیاز به پایداری اقتصادی و محیطی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. روش پژوهش به صورت مروری و توصیفی بوده و بر اساس تحلیل مقالات و مطالعات معتبر بین المللی از پایگاه های داده ای مانند Scopus و Google Scholar انجام شده است. در این مطالعه، منابع منتشرشده طی سال های اخیر (۲۰۲۰-۲۰۲۵) با تمرکز بر کاربردهای هوش مصنوعی در اکتشاف، استخراج، و پالایش نفت بررسی شده اند. معیارهای انتخاب شامل مرتبط بودن موضوع، اعتبار منابع، و ارائه نتایج کاربردی بوده است. نتایج نشان می دهد که هوش مصنوعی با بهینه سازی فرآیندهای اکتشاف، پیش بینی خرابی تجهیزات، و مدیریت زنجیره تامین، هزینه های عملیاتی را تا ۲۰ درصد کاهش داده و با تحلیل داده های بلادرنگ، اتوماسیون فرآیندها، و بهبود تصمیم گیری، بهره وری را تا ۲۵ درصد افزایش داده است. با این حال، چالش هایی مانند هزینه های اولیه بالا، کمبود نیروی متخصص، و مسائل امنیتی و حریم خصوصی، پذیرش این فناوری را محدود کرده اند. راهکارهایی نظیر ارتقای زیرساخت ها، آموزش کارکنان، و سیاست گذاری های حمایتی پیشنهاد می شود. در نهایت، نتیجه گیری می شود که با مدیریت صحیح موانع و توجه به پایداری محیط زیست، هوش مصنوعی می تواند به تحول صنعت نفت کمک کند و به شرکت ها در دستیابی به اهداف اقتصادی و زیست محیطی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هزینه های عملیاتی ، بهره وری ، عملیات نفتی