کاربست آنالوژی های آموزشی در تدریس آرایش الکترونی: رویکردی خلاقانه برای بهبود یادگیری مفاهیم انتزاعی در شیمی پایه دهم

پیشینه و اهداف: هدف از این پژوهش، طراحی و اجرای آنالوژی هایی برای تدریس مفاهیم آرایش الکترونی، قاعده آفبا و برانگیختگی الکترون در شیمی دهم و بررسی تاثیر آن ها بر ایجاد انگیزه و یادگیری دانش آموزان بود. روش: این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم شهرستان ملایر در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۵۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه ۲۵ نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. در گروه آزمایش، تدریس با استفاده از آنالوژی، اجرا شد و گروه کنترل به شیوه سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون های پیشرفت تحصیلی (پیش آزمون و پس آزمون) و نظرسنجی برای سنجش نگرش دانش آموزان بود. داده ها با کمک نرم افزار SPSS۲۶ و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. یافته ها: آزمون لوین و آزمون کلموگروف-اسمیرنوف، همگنی واریانس ها و توزیع نرمال داده ها را تایید کرد. مقدار اندازه اثر کوهن برابر با ۸۰/۱ و ضریب مجذور اتا برابر با ۴۵۸/۰ محاسبه شد که نشان دهنده یک اثر بسیار بزرگ و معنادار در سطح اطمینان %۹۵ بود. یافته های حاصل از نظرسنجی نشان داد که %۸۸ دانش آموزان این روش را در افزایش انگیزه و %۸۴ آن را در یادگیری مفاهیم پیچیده شیمی سودمند ارزیابی کردند و %۹۲ نیز تمایل داشتند، در تدریس سایر مباحث شیمی از این روش استفاده شود. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که استفاده از آنالوژی می تواند به طور موثری به تسهیل یادگیری و افزایش علاقه دانش آموزان در تدریس مفاهیم پیچیده شیمی کمک کند.

کلیدواژه ها:

آنالوژی ، آموزش شیمی ، پایه دهم ، آرایش الکترونی ، دانش آموزان ، یادگیری