مرور نظام مند بر ابعاد روان شناختی و فرهنگی خودارضایی در نوجوانان

سابقه و هدف: خودارضایی یکی از رفتارهای جنسی شایع در دوران نوجوانی است که در بسیاری از فرهنگ ها با تابو، برچسب گذاری و نگرش های منفی همراه است. اگرچه این رفتار بخشی از رشد طبیعی جنسی محسوب می شود، اما در غیاب آموزش جنسی صحیح، می تواند با احساس گناه، اضطراب یا پریشانی روانی همراه شود. این مطالعه با هدف مرور نظام مند شواهد منتشرشده طی دهه اخیر درباره ابعاد روان شناختی (اضطراب، استرس، تنظیم هیجان) و فرهنگی (شرم، تابو و نگرش های اجتماعی) مرتبط با خودارضایی در نوجوانان انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه یک مرور نظام مند است که مطابق دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ اجرا شد. جست وجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، PsycINFO، SID و Google Scholar با استفاده از ترکیبی از کلیدواژه ها و اصطلاحات کنترل شده از جمله masturbation, adolescence, psychological aspects, cultural factors, sexual behavior در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. معیارهای ورود شامل: مطالعات کمی، کیفی یا پیمایشی با محوریت نوجوانان، بررسی ابعاد روان شناختی یا فرهنگی خودارضایی، و برخورداری از داده های معتبر بود. مطالعات غیرمرتبط، فاقد کیفیت مناسب، و مقالات با گزارش دهی ناقص حذف شدند. ارزیابی کیفیت با استفاده از ابزارهای مناسب بسته به نوع مطالعه (Joanna Briggs Institute Critical Appraisal Tools) انجام شد. داده ها پس از استخراج، به صورت ترکیبی (narrative synthesis) تحلیل شدند. یافته ها: در مجموع ۹۷ مقاله شناسایی شد که پس از حذف موارد تکراری، غربالگری عنوان و چکیده، بررسی متن کامل و ارزیابی کیفیت، ۱۲ مطالعه واجد شرایط نهایی شدند. یافته ها نشان داد که نوجوانان علاوه بر درک خودارضایی به عنوان بخشی از تکامل جنسی، از آن به منزله راهبردی برای تنظیم هیجان، کاهش تنش، و مدیریت استرس استفاده می کنند. همچنین، هنجارهای فرهنگی و اجتماعی محدودکننده، نگرش های منفی والدین و تابوهای جنسی با افزایش تجربه شرم، احساس گناه و اضطراب در نوجوانان همراه بود. نتیجه گیری: : یافته ها بر ضرورت ارائه آموزش جنسی جامع، علمی و غیرقضاوتی در محیط خانواده و مدرسه تاکید دارد و نشان می دهد که ایجاد فضای گفت وگوی سالم می تواند از بروز پیامدهای منفی روان شناختی مرتبط با خودارضایی پیشگیری کند. انجام مطالعات بومی، مقایسه ای و طولی برای تبیین بهتر نقش زمینه های فرهنگی و روان شناختی توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

Keywords: Adolescence ، Masturbation ، Sexual development ، Emotion regulation ، Sex education ، Mental health ، کلمات کلیدی: نوجوانی ، خودارضایی ، رشد جنسی ، تنظیم هیجان ، آموزش جنسی ، سلامت روان