سازگاری ملاک تشخص در اندیشه ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا

یکی از غامض ترین مسایل متافیزیکی مساله تشخص و ملاک آن است. فلاسفه مسلمان از ابتدا به بحث از این مساله اهتمام جدی داشته اند. در میان مکاتب فلسفه اسلامی، فلاسفه مشائی خاصه ابن سینا تصریحا به بحث از ملاک تشخص توجه داشته و دیگر فلاسفه مشائی نیز در این موضوع اندیشیده اند. نکته حایز اهمیت درباره ملاک تشخص عدم تفکیک و خلط میان ذهن و عین در میان فلاسفه مشائی است که شیخ اشراق با عنایت به این مساله در صدد پاسخی متقن به پرسش از ملاک تشخص موجودات بوده است. بعد از مرحوم شیخ اشراق فیلسوفان دیگر من جمله ملاصدرا از این تفکیک استفاده کرده و پاسخ های دیگری به این مساله داده اند که بدون شک به واسطه این تفکیک بوده است. بعد از بررسی ملاک تشخص در اندیشه فلاسفه مذکور، در نهایت نگارنده به یک سازگاری در باب ملاک تشخص در اندیشه ابن سینا، سهروردی و ملاصدرا دست یافته است.

کلیدواژه ها:

Individuation ، Distinction and Determination ، Accidents ، Objective Identity ، Relational and Intrinsic Entity ، Mind and Reality ، تشخص ، تمیز و تعین ، اعراض ، هویت عینی ، امر نسبی و نفسی ، ذهن و عین