مهندسی تخریب در خدمت ایمنی تحلیل شکست سازه های فولادی پس از حریق با رویکرد مهندسی مکانیک جامدات مطالعه موردی یافته های کلیدی از حوادث داخلی

وقوع حریق در سازه های مهم و فروریزش آن ها، علاوه بر خسارات مستقیم، پرسش های فنی پیچیده ای را در مورد علت و مکانیزم دقیق شکست مطرح می کند. پاسخ علمی به این پرسش ها، که در حوزه “مهندسی تخریب” یا “تحلیل شکست” (Forensic Engineering) قرار می گیرد، برای پیشگیری از حوادث مشابه حیاتی است. این مقاله با روش شناسی مروری-تحلیلی، به تبیین چارچوب یک تحلیل شکست جامع پس از حریق برای سازه های فولادی، با محوریت تخصص مهندسی مکانیک جامدات می پردازد. این فرآیند شامل بازرسی میدانی و ثبت شواهد (الگوهای تغییر شکل و تغییر رنگ)، نمونه برداری هدفمند از اعضا و اتصالات، و انجام آزمون های پیشرفته آزمایشگاهی (آزمون کشش، سختی سنجی و متالوگرافی) است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تحلیل ریزساختار و خواص مکانیکی فولاد آسیب دیده، اطلاعات دقیقی در مورد حداکثر دمای تجربه شده توسط هر عضو و نرخ سرد شدن آن فراهم می آورد. این داده ها به عنوان ورودی برای “شبیه سازی معکوس” (Reverse Simulation) با استفاده از تحلیل اجزای محدود عمل کرده و به بازسازی علمی سناریوی فروریزش کمک می کند. نتیجه گیری می شود که تحلیل شکست مبتنی بر اصول مکانیک جامدات، فراتر از مشاهدات ظاهری، به درک عمیق علت ریشه ای حادثه (مثلا ضعف در اتصالات، کمانش پیش رونده، یا کیفیت پایین مصالح) منجر شده و داده های لازم برای بازنگری و اصلاح ضوابط طراحی، به ویژه مقررات ملی ساختمان را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

تحلیل شکست ، مهندسی تخریب ، حریق سازه ، متالوگرافی ، ساختمان پلاسکو ، خواص مکانیکی در دمای بالا ، مقررات ملی ساختمان.