احراز رشد و تعیین کیفر در ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی؛ مطالعه موردی پرونده های دادگستری تهران

ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی با توجه به ویژگی های روان شناختی نوجوانان و عدم اعمال مسئولیت کیفری جهشی در جرایم مستوحب حد و قصاص، تدبیر ارزشمندی پیش بینی کرده است. ارجاع کیفر در ماده ۹۱ به مواد قانونی فصل دهم قانون مجازات اسلامی در صورت وجود یکی از شرایط مذکور در این ماده دارای ابهام است و سبب تشتت رویه شده است. در رویه قضائی تفسیرهای متفاوت و بعضا متعارض در بحث احراز رشد وجود دارد و عدم امکان تطبیق مجازات های حد و قصاص با مواد ۸۸ و ۸۹ چالش برانگیز است. نامعین بودن ضابطه احراز رشد و کیفرگزینی در برخی پرونده ها موجب تضییع حقوق نوجوان شده است که این امر با هدف اولیه این ماده در تعارض است. در این نوشتار با روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به آرای قضایی دادگستری شهر تهران، رویه قضایی حاکم بر احراز رشد و تعیین کیفر در ماده ۹۱ مورد واکاوی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

تشتت آراء ، جرایم مستوجب حد ، جرایم مستوجب قصاص ، فقدان رشد و کمال عقلی ، کیفرگزینی قضایی