تحلیل تاریخی اجتماعی نقش انصار در دوره امام علی(ع) و مطالعه بازتاب آن در محتوای آموزشی دوره متوسطه دوم

انصار به عنوان میزبانان پیامبر(ص) و همراهان مهاجرین، نقشی بنیادین در تثبیت اسلام در مدینه داشتند. پس از رحلت پیامبر(ص)، آنان در واقعه سقیفه با هراس از سلطه سیاسی مهاجرین و قریش موضع گرفتند که نه از سر مخالفت با امام علی(ع)، بلکه ناشی از محاسبات قبیله ای و ترس از حذف شدن بود. این رویکرد، زمینه ساز انزوای سیاسی آنان در دوران خلفای نخست شد و در عصر عثمان به اوج رسید. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-توصیفی و مرور منابع معتبر شیعه، این گذار تاریخی را بررسی کرده و همزمان بازتاب آن را در کتاب های درسی متوسطه دوم مورد تحلیل قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که تجربه انزوای سیاسی و تبعیض های اعمال شده، در کنار شناخت حقانیت و عدالت امام علی(ع)، موجب شد تا انصار در دوران خلافت آن حضرت حضوری فعال و نقش آفرین در عرصه سیاسی و نظامی داشته باشند و به ستون اصلی حکومت ایشان تبدیل شوند. این همگرایی، هم از بعد معنوی و هم از بعد اجتماعی-سیاسی قابل تحلیل است و بازتاب ناقص آن در محتوای آموزشی نشان دهنده ضرورت اصلاح کتاب های درسی است.

کلیدواژه ها:

انصار ، مهاجرین ، خلفای راشیدین ، محتوای آموزشی ، جامعه شناسی تاریخی.