بررسی نقش فرهنگ سازمانی مدرسه در تقویت خلاقیت و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان

فرهنگ سازمانی مدرسه به عنوان یکی از عوامل کلیدی در شکل دهی به محیط آموزشی، نقش تعیین کننده ای در تقویت خلاقیت و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. این مفهوم، ریشه در نظریه های سازمانی دارد و شامل ارزش ها، باورها، هنجارها و الگوهای رفتاری مشترک است که بر عملکرد تحصیلی و رشد فردی تاثیرگذار است. تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش فرهنگ سازمانی مدرسه در تقویت خلاقیت و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان، با تمرکز بر زمینه های فرهنگی محلی ایران، انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی کمی-کیفی است که در آن، جامعه آماری شامل مدارس متوسطه اول و دوم در استان های تهران و گلستان شهری و روستایی می شود. نمونه گیری هدفمند برای بخش کیفی مصاحبه با ۲۰ معلم و مدیر و تصادفی طبقه ای برای بخش کمی پرسشنامه از ۳۵۰ دانش آموز انجام شد. ابزارهای تحقیق شامل پرسشنامه استاندارد فرهنگ سازمانی کامرون و کوئین ۱۹۹۹ ، مقیاس خلاقیت آمابیل ۱۹۹۶ و مقیاس اشتیاق تحصیلی رایان و دسی ۲۰۰۰ است که پایایی آن ها با آلفای کرونباخ بالای ۰.۸۵ تایید شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS برای تحلیل کمی رگرسیون چندگانه، ANOVA و MAXQDA برای تحلیل کیفی تحلیل تماتیک پردازش شدند. نتایج نشان داد که فرهنگ نوآورانه و قبیله ای مدرسه با ضریب همبستگی ۰.۶۵ با خلاقیت و ۰.۵۸ با اشتیاق تحصیلی مرتبط است. همچنین، عوامل فرهنگی محلی مانند ارزش های اسلامی نقش تعدیل کننده ای دارند و مدارس روستایی نسبت به شهری، شکاف بیشتری در فرهنگ حمایتی نشان می دهند. این تحقیق شکاف های ادبیات موجود را پر می کند، از جمله تمرکز بر ترکیب خلاقیت و اشتیاق، و روش شناسی ترکیبی در زمینه ایرانی. پیشنهادها شامل برنامه ریزی برای بهبود فرهنگ مدرسه از طریق آموزش مدیران و ادغام ارزش های فرهنگی محلی است. این مطالعه می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی در ایران فراهم کند و به درک بهتر از چگونگی تاثیر فرهنگ سازمانی بر خروجی های آموزشی کمک نماید.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی مدرسه ، خلاقیت دانش آموزان ، اشتیاق تحصیلی ، نظریه خودتعیین گری ، روش ترکیبی