بررسی میزان تجمع فلزات سنگین در ماهی زمین کن دم نواری (Platycephalus indicus) صید شده از سواحل مکران

زمینه و هدف: فلزات سنگین با ورود به دریا و تجمع در بدن آبزیان به یکی از نگرانی ­ها برای محیط زیست و سلامت انسان تبدیل شده اند­. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی تجمع فلزات کادمیوم، سرب، کروم، روی، مس و نیکل در بافت کبد، آبشش و عضله ماهی زمین کن دم نواری انجام شد. روش بررسی: ۳۶ عدد ماهی از جایگاه ­های تخلیه صید سواحل مکران تهیه و در داخل جعبه ­های یونولیتی محتوی یخ به آزمایشگاه منتقل شدند. پس از خشک کردن و هضم نمونه­ ها توسط اسید نیتریک، میزان فلزات سنگین با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه­ گیری شد و برای مقایسه غلظت فلزات سنگین مورد مطالعه از آزمون آماری آنالیز واریانس دو طرفه (Two-way ANOVA) و تست توکی (Tukey's test) در نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد که به جز سرب بیشترین غلظت فلزات مورد مطالعه در بافت کبد ثبت شد. طبق نتایج، روی با میانگین mg/kg ۲۷/۶۶ بیشترین و کادمیوم با میانگین mg/kg ۰/۰۲۹ کمترین میزان را داشت، به طوری که از نظر غلظت روی تفاوت معنی داری بین مناطق چابهار، گواتر و کنارک با سایر مناطق مشاهده شد (۰/۰۵فلزات سنگین نشان داد که به جز سرب و نیکل در ماهیان زمین کن دم نواری منطقه چابهار، غلظت سایر فلزات برای مصرف انسان در مقایسه با استانداردهای جهانی WHO، FDA، UKMAFF، NHMRC و FAO کمتر است. نتیجه ­گیری: طبق نتایج کبد به عنوان محل اصلی تجمع فلزات سنگین در ماهی زمین کن دم نواری عمل می­ کند. نتایج حاکی از آن است که سرب و نیکل در برخی از مناطق بالاتر از حد مجاز هستند و ممکن است سلامت مصرف کنندگان را به خطر بیاندازد. این یافته ­ها ضرورت نظارت بیشتر بر آلاینده­ های دریایی در سواحل مکران را نشان می­ دهد.

کلیدواژه ها:

Heavy metals ، Accumulation ، Makkoran coasts ، Platycephalus indicus ، فلزات سنگین ، تجمع ، سواحل مکران ، زمین کن دم نواری