تعیین سرعت موج برشی ساختگاه به روش تحلیل چندکاناله امواج سطحی (MASW) و تهیه نقشه های پهنه بندی سرعت موج برشی تا عمق ۳۰ متری زمین با سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS (مطالعه موردی شهر شاهرود)

یکی از ارکان مهم مطالعات ژئوتکنیک لرزه ای، شناسایی ویژگی های رفتاری و خواص دینامیکی خاک با استفاده از روش های ژئوفیزیکی است. نتایج حاصل از این مطالعات در کنار مطالعات و آزمایش های ژئوتکنیکی در رده بندی ساختگاه با استفاده از آیین نامه های ساختمانی کاربرد گسترده ای دارد. سرعت امواج برشی ازجمله پارامترهای بسیار مهم و موردنیاز در مطالعات ژئوتکنیکی است که در ارزیابی مقاومت لایه های زیرسطحی، اثرات ساخت گاهی و تعیین پروفیل لایه های زیرسطحی بکار گرفته می شود. یکی از روش های تعیین مستقیم سرعت موج برشی، روش لرزه نگاری درون چاهی است که روشی مخرب، زمان بر و پرهزینه است. در مقابل این روش، روشی تحت عنوان تحلیل چندکاناله امواج سطحی معرفی شده است که یک روش ژئوفیزیکی غیرمخرب، سریع و کم هزینه است. در حقیقت این روش بر اساس تولید و ثبت امواج لرزه ای در سطح زمین، تغییر حوزه داده ها از حوزه زمان - فاصله به حوزه فرکانس - سرعت فاز با استفاده از تبدیل فوریه دوبعدی و درنهایت به دست آوردن سرعت امواج ریلی در فرکانس های خاص (منحنی پاشش) بناشده است. در این مطالعه ابتدا روش تحلیل چند کاناله امواج سطحی به طور مختصر شرح داده شده است و سپس نتایج حاصل از ۱۲ آزمایش MASW انجام شده در سطح شاهرود و نقشه های پهنه بندی حاصل از نتایج تحلیل این آزمایش ها که تا عمق ۳۰ متری زمین با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS تهیه شده است، ارائه می گردد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که در بیش از ۹۰ درصد از مناطق شهر شاهرود میانگین سرعت موج برشی) (VS بین ۷۵۰ – ۳۵۰ متر بر ثانیه است، بنابراین تیپ خاک بیشتر مناطق شاهرود بر اساس استاندارد ۲۸۰۰ از نوع II است.

کلیدواژه ها:

سرعت موج برشی ، تحلیل چندکاناله امواج سطحی MASW ، پهنه بندی ، شاهرود