اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خودشفقت ورزی بر خودانتقادگری، شرم و انگ درونی در افراد وابسته به مواد

هدف: هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خودشفقت ورزی بر خودانتقادگری، شرم و انگ درونی در افراد وابسته به مواد بود. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون  با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی بیماران وابسته به مواد تحت درمان با متادون مراجعه کننده به مرکز ترک اعتیاد سروش شهر شاهرود در سال ۱۴۰۳ بود. از این بین ۳۲ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۶ نفر) و کنترل (۱۶ نفر)  قرار گرفتند. شرکت کنندگان هر دو گروه مقیاس سطوح خودانتقادی گیلبرت و همکاران (۲۰۰۴)، مقیاس شرم بیرونی گاس و همکاران (۱۹۹۴) و مقیاس انگ مصرف مواد لوما و همکاران (۲۰۱۰) را در پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خودشفقت ورزی در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای با فراوانی یک جلسه در هفته بر روی گروه آزمایش اجرا شد. داده ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که بین دو گروه تفاوت معنی داری وجود دارد و آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خودشفقت ورزی می تواند باعث کاهش مولفه های خودانتقادی شامل خودناکافی (۲۲/۲۱=F، ۰۰۱/۰P=)، خودمنفور (۲۴/۲۳=F، ۰۰۱/۰P=) و خوداعتمادی (۲۱/۳۱=F، ۰۰۱/۰P=)؛ مولفه های احساس شرم شامل احساس حقارت (۳۱/۳۰=F، ۰۰۱/۰P=)، احساس پوچی (۵۱/۱۴=F، ۰۰۱/۰P=) و شرمساری از انجام اشتباه (۷۰/۸=F، ۰۰۷/۰P=) و متغیر انگ درونی (۱۱/۹=F، ۰۰۶/۰P=) در افراد وابسته به مواد گردد. نتیجه گیری: با توجه به  نتایج به دست آمده، متخصصین حوزه ی اعتیاد می توانند با استفاده از آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خودشفقت ورزی بر بهبود خودانتقادگری، شرم و بهبود انگ درونی تاکید کنند.

کلیدواژه ها:

Mindfulness training ، Self-compassion ، Self-criticism ، Shame ، Perceived stigma ، ذهن آگاهی ، خودشفقت ورزی ، خودانتقادگری ، شرم ، انگ درونی