کارکردهای بلاغی ترکیبات معطوف با حرف عطف «واو» در اشعار شفیعی کدکنی

سروده های شفیعی کدکنی جلوه بلاغی خاصی دارد که حکایت از تسلط و توجه بسیار شاعر بر بلاغت کلام دارد. یکی از جلوه های بلاغی شعر م.سرشک، بلاغت در سطح الفاظ است. در این سطح، خواننده متوجه ترکیبات عطفی فراوانی می شود که کاربرد آن بسیار فراتر از زبان معیار است؛ گاهی «هم حروفی» در ترکیبات عطفی، موسیقی درونی کلام را افزوده است و گاه موسیقی کلام، معنا را تحت تاثیر قرار داده  است؛ چنان که کشف ارتباط معطوف علیه و معطوف تامل برانگیز به نظر می رسد؛ بنابراین در این تحقیق، ترکیبات عطفی در سه مجموعه شعر «آیینه ای برای صداها»، «هزاره دوم آهوی کوهی» و «طفلی به نام شادی»، با رویکرد بلاغی بررسی می شود تا کمیت استفاده از ترکیبات عطفی با حروف مشترک مشخص شود و بلاغت ترکیبات عطفی در بعد بیانی و معنایی روشن شود. در این تحقیق که به روش توصیفی - تحلیلی انجام شد داده های تحقیق از طریق منابع کتابخانه ای جمع آوری شد. بررسی ترکیبات عطفی در سروده های شفیعی کدکنی نشان داد که این شاعر معاصر چنان که به عنوان محقق و نقاد بر  نظریه «جادوی مجاورت» تاکید داشته است در سروده های خود از خاصیت همنشینی کلمات هم آهنگ با صامت مشترک(به ویژه اشتراک صامت اول کلمات) بهره برده است؛ به طوری که در ورای مجاورت برخی ترکیبات عطفی، افزون بر موسیقی کلمات، صور خیال قابل کشف است و نیز تلاش در هماهنگی و خوش آهنگی کلمات معطوف گاه باعث خلق کلمات تازه ای شده است.

کلیدواژه ها:

ترکیبات معطوف ، عطف ، جادوی مجاورت ، شفیعی کدکنی