تاثیر فعالیتهای ورزشی دربرطرف کردن حس خجالت وکمرویی دردانش آموزان

خجالت و کم رویی به عنوان ویژگی های رفتاری و هیجانی شایع در میان دانش آموزان، می توانند مانع تعامل اجتماعی، رشد روانی و پیشرفت تحصیلی شوند. هدف این مقاله مروری، بررسی سازوکارها و اثربخشی فعالیت های ورزشی در کاهش خجالت و کم رویی دانش آموزان و تبیین مسیرهای میانجی و تعدیل کننده این رابطه است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی بوده و با نمونه گیری هدفمند، منابع داخلی و بین المللی مرتبط شامل پایان نامه ها، مقالات کنفرانسی و مطالعات تجربی موجود مورد بازخوانی و تحلیل محتوایی قرار گرفتند. تحلیل بر محورهای نظری خودکارآمدی، مهارت های اجتماعی، تنظیم هیجان و حل مسئله انجام شد و یافته ها به صورت تلفیقی ارائه گردید.نتایج نشان داد مشارکت منظم در فعالیت های ورزشی—به ویژه ورزش های گروهی و بازی های ساختاریافته—با افزایش خودکارآمدی و عزت نفس، تقویت مهارت های اجتماعی و توانمندسازی در حل مسئله همراه است که هر یک به نوبه خود به کاهش خجالت و اجتناب اجتماعی می انجامد. فعالیت بدنی منظم همچنین به بهبود تنظیم هیجان و کاهش علامت های اضطرابی کمک می کند که زمینه کاهش حس خجالت را فراهم می سازد. از سوی دیگر، عوامل تعدیل کننده ای همچون جنسیت، سبک فرزندپروری، کیفیت تعامل مربی-دانش آموز و شرایط محیط مدرسه در شدت و جهت اثرات ورزش بر خجالت نقش دارند. بررسی محدودیت های پژوهش های موجود نشان داد که شواهد تجربی مداخله ای در محیط دانش آموزی به ویژه در قالب طرح های طولی و تصادفی محدود است و نیاز به مطالعات جامع تر وجود دارد.نتیجه گیری کلی این است که برنامه های ورزشی ساختاریافته و تلفیق شده با آموزش مهارت های زندگی می توانند به عنوان مداخله ای کم هزینه، عملی و موثر در کاهش خجالت و کم رویی دانش آموزان به کار روند. پیشنهاد می شود مداخلات آتی به صورت تجربی و با توجه به متغیرهای میانجی و تعدیل کننده طراحی شوند تا شواهد قوی تری برای سیاست گذاری آموزشی فراهم آید.

کلیدواژه ها:

خجالت ، کم رویی ، فعالیت های ورزشی ، خودکارآمدی ، مهارت های اجتماعی ، تنظیم هیجان