نقش قصه خوانی در تقویت تاب آوری آموزشی در کودکان دبستانی

تاب آوری آموزشی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی موفقیت تحصیلی، به توانایی دانش آموزان در مقابله با فشارهای یادگیری، شکست های تحصیلی و چالش های روزمره مدرسه ای اشاره دارد. در سال های اخیر، توجه به راهکارهای غیرمستقیم و عاطفی در پرورش تاب آوری، به ویژه در میان دانش آموزان مقطع ابتدایی افزایش یافته است. یکی از این روش ها، قصه خوانی هدفمند در محیط های آموزشی است که می تواند با استفاده از زبان روایت و هم ذات پنداری کودک با شخصیت های داستان، مهارت های مقابله ای و سازگاری عاطفی را در او تقویت کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل نقش قصه خوانی در ارتقاء تاب آوری آموزشی در میان کودکان دبستانی انجام شده است. روش تحقیق، تحلیلی-کتابخانه ای است که با تحلیل منابع نظری، یافته های پژوهش های پیشین، و گزارش های تجربی معلمان و مربیان مدارس ابتدایی، داده های خود را گردآوری کرده است. یافته ها نشان می دهند که قصه خوانی می تواند زمینه ساز رشد مهارت هایی نظیر پذیرش شکست، جست وجوی راه حل، بیان احساسات، و درک خود و دیگران شود. همچنین این فرایند با کاهش اضطراب آموزشی، افزایش احساس امنیت در کلاس، و توسعه زبان هیجانی، به بهبود عملکرد تحصیلی کمک می کند. بر پایه تحلیل محتوای داستان ها و واکنش های رفتاری کودکان، مشخص شد که روایت های دارای شخصیت های مقاوم، پایان بندی های امیدبخش، و موقعیت های چالش برانگیز، بیشترین اثر را در افزایش تاب آوری دارند. همچنین، فضای تعامل معلم- دانش آموز در خلال قصه خوانی، فرصت مناسبی برای گفت وگو، همدلی، و یادگیری غیرمستقیم فراهم می آورد. بر این اساس، این تحقیق تاکید می کند که قصه خوانی نه تنها یک ابزار زبانی یا سرگرم کننده است، بلکه روشی موثر برای تقویت توان روان شناختی کودکان در مواجهه با چالش های آموزشی محسوب می شود. در پایان، پیشنهاد می شود که معلمان ابتدایی با انتخاب قصه هایی دارای بار روان شناختی مثبت، فضایی حمایتی برای یادگیری هیجانی ایجاد کنند و برنامه ریزان آموزشی نیز با گنجاندن جلسات قصه خوانی ساختارمند در برنامه های درسی، از این ابزار فرهنگی- تربیتی در راستای ارتقاء تاب آوری بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

قصه خوانی ، تاب آوری آموزشی ، کودکان دبستانی ، یادگیری اجتماعی- عاطفی