بررسی شاخصه های جهاد تبیین در تعلیم و تربیت

در سال های اخیر، دشمنان انقلاب اسلامی با تمرکز راهبردی بر جنگ شناختی در بستر جنگ نرم، تلاش کرده اند با تحریف حقایق و ارائه روایت غلط و مخدوش از اصل انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن به تغییر اعتقادات، فرهنگ و اخلاقیات مردم پرداخته و زمینه جداسازی آن ها از انقلاب و نظام اسلامی را فراهم نمایند. در چنین شرایطی به تعبیر آیت الله خامنه ای تنها با یک جهاد عظیم تبیینی می توان به این توطئه پیچیده غلبه کرد و نقشه های شوم دشمنان و بدخواهان را بی اثر نمود. ازاین رو مقاله حاضر با توجه به اهمیت این مسئله در عصر حاضر به دنبال آن است تا با مراجعه به قرآن کریم به مفهوم شناسی اصیل دینی از «جهاد تبیین» و الزامات آن بپردازد. سوال اصلی مقاله آن است که «بر اساس آیات قرآن کریم مفهوم جهاد تبیین چیست و چه الزاماتی دارد؟» برای پاسخ به این سوال با روش کتابخانه ای به گردآوری اطلاعات پرداخته و با روش توصیفی-تحلیلی اطلاعات گردآوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بر اساس نتایج حاصله جنگ شناختی با نظامی سازی ذهن به عنوان میدان نبرد به دنبال تغییر در تفکر و به دنبال آن تغییر در رفتار جامعه هدف در مسیر منافع کشور متخاصم می باشد که امروزه به عنوان بخشی از جنگ هیبریدی نظام سلطه در مقابل انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گرفته است. راه مقابله با جنگ شناختی دشمن جهاد روایت و جهاد تبیین است. جهاد تبیین بر اساس مفاهیم قرآنی عبارت است از «تلاش و مبارزه برای روشنگری به جهت ترویج حقایق و واقعیت ها در برابر سعی دشمنان برای کتمان و تحریف آن ها». الزامات جهاد تبیین در قرآن هم عبارت اند از: علم و آگاهی، قوی و مستند سخن گفتن، منصفانه سخن گفتن، تناسب با زبان مخاطب، گفتار نرم و ملاطفت آمیز، فروتنی و ادب در گفتار و برخورد، برخورد شایسته و گفت وگوی عقلانی، بلاغت در گفتار، تنوع بیانی، تناسب روش تبیین با نوع مخاطب. در جهاد تبیین آموزش وپرورش باید به نبرد با عقاید غلط و باورهای نادرست همت گمارد که آگاه سازی و توانمندسازی معلمانبه عنوان افسران جنگ نرم یکی از اصولی ترین و بهترین شگردهای برخورد با جنگ نوین همه جانبه جهان غرب است ، چرا که آگاه سازی معلمان از طریق کلاس درس به دانش آموزان نیز انتقال می یابد.امروزه جمهوری ا سلامی ایران آماج تهاجم و سیع د شمنان در ابعاد مختلف نظامی ، فرهنگی ، اقت صادی ، سیا سی و... ا ست .اقدامات و حرکت دشمنان و رویکرد آنها در تهاجم به جمهوری اسلامی بیش از هر چیزی نیازمند روشنگری و تبیین واقعیت ها است . تبیین واقعیت ها خاکریزهای شناختی ، اعتقادی ، ایمانی و معرفتی و نگرش افراد و جامعه را مستحکم نموده و مقاومت و ایستادگی را در دفاع و در برابر دشمنان ارتقا میبخشد. تبیین زمانی که در تقابل با دشمن و فی سبیل االله باشد، بخشی ازجهاد تبیین و رسالت روشنگری می باشد. جهاد تبیین یک ضرورت گذار تاریخی است که رهبر انقلاب حضرت آیت االله خامنه ای در این برهه از زمان، تشخیص داده اند . در دید گاه مقام معظم رهبری جایز نیست به روال گذشته در تقابل با دشمنان وتهاجم ترکیبی آنان، طی طریق نمود. بلکه الزم است یک تحول انقلابی و یک جهاد به سوی کشف و بیان حقایق در برابر ابهامآفرینی و پرده افکنی دشمنان بر روی حقایق صورت پذیرد. موفقیت در این مسیر به درک و شناخت درست این نوع از جهاددارد.ما در این پژوهش به بررسی شاخص های نقش جهاد تبیین در تعلیم وتربیت پرداخته ایم.