واکاوی ابعاد و مولفه های نقش دعا در تربیت اخلاقی نوجوانان

دنیای معاصر بیش از هر زمان دیگری با مشکلات مختلف اخلاقی مواجه است. مراد از تربیت اخلاقی، فرایند ایجاد و پرورش فضایل اخلاقی در فراگیران و کوشش برای بازداشتن آن ها از رذایل اخلاقی در مقام نظر و عمل است. با توجه به اهمیت تربیت اخلاقی، پرداختن به مباحث مربوط به اخلاق و تربیت اخلاقی از جایگاه رفیعی برخوردار است. این مقاله به واکاوی ابعاد و مولفه های نقش دعا در تربیت اخلاقی نوجوانان می پردازد. دعا نه تنها ارتباط مستقیم انسان با خداوند است، بلکه عاملی کلیدی در تقویت ایمان، تزکیه نفس و پرورش فضایل اخلاقی محسوب می شود. قرآن دعا را وسیله ای برای طلب هدایت (مانند آیه ۸ سوره فاتحه: «اهدنا الصراط المستقیم»)، صبر و استقامت (آیه ۱۵۳ سوره بقره)، و دوری از گناه (آیه ۸۷ سوره فرقان) معرفی می کند. دعاهای انبیا مانند حضرت ابراهیم (آیه ۴۰ سوره ابراهیم) و موسی (آیه ۲۵ سوره طه) الگویی برای تربیت اخلاقی ارائه می دهند. در نهایت، دعا با ایجاد تحول درونی، فرد را به سوی کمال اخلاقی سوق می دهد و در فرآیند آموزش، نقش مکمل تعلیمات قرآنی را ایفا می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد امام مراحل تربیت اخلاقی را براساس مراحل اخلاق به سه دوره هفت ساله تقسیم کرده و درباره مولفه های تربیت اخلاقی (هدف غایی، اهداف واسطه ای، اصول و روش ها) مواردی را به صورت کاربردی ارائه کرده است. الگوبرداری از سیره حضرت علی علیه السلام، بهره گیری از روش های تربیتی اسلامی و پرورش نسل صالح می تواند راهگشای سعادت دنیوی و اخروی باشد.

کلیدواژه ها:

دعا ، تربیت اخلاقی ، نوجوانان