تاثیر بانکداری دیجیتال بر شمول مالی در ایران: رویکردی کیفی با تکیه بر تجارب بین المللی و اسناد سیاستی داخلی

هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر بانکداری دیجیتال بر شمول مالی در ایران با رویکردی کیفی و تحلیل محور اسناد سیاستی و تجارب بین المللی است. در سال های اخیر، توسعه فناوری های دیجیتال در نظام بانکی به عنوان ابزاری کلیدی برای ارتقای دسترسی اقشار مختلف جامعه به خدمات مالی شناخته شده است. این تحقیق با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی، به بررسی اسناد راهبردی، برنامه های تحول دیجیتال بانک مرکزی، سیاست نامه های توسعه مالی و همچنین نمونه های موفق بین المللی نظیر تجارب هند، کنیا و برزیل در پیاده سازی راهکارهای شمول مالی دیجیتال پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که هرچند بانکداری دیجیتال در ایران روند رو به رشدی را تجربه می کند، اما عوامل متعددی از جمله زیرساخت های فناوری اطلاعات، آموزش مالی عمومی، اعتماد کاربران و سیاست گذاری هماهنگ، نقش تعیین کننده ای در میزان موفقیت آن ایفا می کنند. همچنین مشخص شد که در مقایسه با الگوهای بین المللی، ایران در برخی حوزه ها همچون تنوع محصولات دیجیتال و پوشش اقشار کم درآمد با چالش هایی جدی روبروست. در پایان، پیشنهاداتی برای تقویت راهبردهای بانکداری دیجیتال در راستای افزایش شمول مالی در کشور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بانکداری دیجیتال ، شمول مالی ، تحلیل کیفی ، ایران ، تجارب بین المللی