از کلاس سنتی تا کلاس دیجیتال: بررسی نقش معلم در یادگیری تعاملی

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی، نقش معلم را از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری، طراح محیط های یادگیری غنی و راهبر توسعه مهارت های دیجیتال فراگیران دگرگون ساخته است. این مقاله با رویکرد مروری–تحلیلی، به بررسی مبانی نظری مرتبط با آموزش دیجیتال از جمله نظریه های سازنده گرایی و یادگیری اجتماعی، چارچوب دانش محتوایی–روش شناختی–فناورانه (TPACK)، و شواهد تجربی مربوط به روش های یادگیری تعاملی و ترکیبی می پردازد. در بخش روش شناسی، فرایند مرور نظام مند ادبیات و معیارهای انتخاب منابع معتبر فارسی و انگلیسی تشریح شده است. یافته ها نشان می دهد که اثربخشی تدریس در محیط های دیجیتال مستلزم تلفیق هدفمند دانش محتوایی، پداگوژیک و فناورانه، ارتقای سواد دیجیتال و رسانه ای معلمان، پشتیبانی سازمانی و توسعه حرفه ای مستمر است. همچنین، به کارگیری رویکردهای یاددهی–یادگیری تعاملی نظیر یادگیری معکوس، ویدئوهای تعاملی، فعالیت های هم آفرینی و ارزیابی های فرایندی، در صورت فراهم بودن زیرساخت های فنی و آمادگی حرفه ای معلمان، می تواند به افزایش انگیزش، مشارکت فعال و یادگیری معنادار دانش آموزان منجر شود. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و برنامه های تربیت معلم با هدف تقویت نقش معلم در عصر دیجیتال و استقرار هدفمند یادگیری تعاملی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

معلم دیجیتال ، یادگیری تعاملی ، TPACK ، یادگیری ترکیبی (Blended Learning) ، سواد دیجیتال ، توسعه حرفه ای معلمان