نحوه ی اجرای دستورات موقت و اصول حاکم بر آن در رویه قضایی ایران

دستور موقت به عنوان یکی از نهادهای مهم آیین دادرسی مدنی، نقش اساسی در تامین فوری حقوق اشخاص و جلوگیری از ورود ضرر غیرقابل جبران ایفا می کند. کارکرد اصلی این نهاد، ایجاد تعادل میان سرعت رسیدگی و تضمین حقوق طرفین دعواست. با وجود پیش بینی دستور موقت در قانون آیین دادرسی مدنی ایران، نحوه اجرای آن و اصول حاکم بر این اجرا در عمل با چالش های متعدد نظری و عملی مواجه است. رویه قضایی ایران نشان می دهد که دادگاه ها در تفسیر شرایط صدور، حدود اجرا، آثار حقوقی و ضمانت اجرای دستور موقت، رویکردی یکنواخت ندارند و همین امر موجب بروز اختلاف نظرها و ناامنی حقوقی شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع قانونی، آرای قضایی و نظریات دکترین حقوقی، به بررسی نحوه اجرای دستورات موقت و اصول حاکم بر آن در رویه قضایی ایران می پردازد. در این راستا، اصولی نظیر فوریت، تناسب، موقتی بودن، عدم ورود به ماهیت دعوا، و مسئولیت ناشی از اجرای نادرست دستور موقت مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می دهد که اجرای صحیح دستور موقت مستلزم تفسیر منسجم از مقررات قانونی و پایبندی عملی محاکم به اصول بنیادین دادرسی منصفانه است. همچنین، تقویت وحدت رویه قضایی و تدوین دستورالعمل های اجرایی شفاف می تواند نقش موثری در افزایش کارآمدی این نهاد ایفا کند.

کلیدواژه ها:

دستور موقت ، اجرای احکام ، آیین دادرسی مدنی ، رویه قضایی ، دادرسی منصفانه