روند شکل گیری رمان فارسی در دوره قاجار و پهلوی

تحولی عمیق و پیچیده در تاریخ ادبیات ایران به شمار میرود که نه تنها به طور مستقیم تحت تاثیر تغییرات اجتماعی سیاسی و فرهنگی زمان خود بود، بلکه به عنوان نقطه عطفی در تحول فرمهای ادبی و زبانی در تاریخ ایران به شمار می آید. این تحولات از اواخر دوره قاجار و با حضور اندیشمندان و نویسندگان، مختلف به ویژه در دوره پهلوی منجر به پیدایش رمان به عنوان یک فرم ادبی نوین در زبان فارسی شد. در دوره قاجار پیش از آنکه رمان به عنوان یک ژانر مستقل ادبی شکل بگیرد، ترجمه های آثار غربی به ویژه از زبانهای فرانسه و انگلیسی وارد ایران شدند. این ترجمه ها و تاثیرات غربی، به ویژه در زمینه های اجتماعی و فرهنگی موجب آشنایی نویسندگان ایرانی با شیوه های نوین داستان نویسی و روایت گری شدند. برخی از نخستین آثار داستانی فارسی در این دوره به طور عمده به صورت ترجمه یا اقتباس از رمانهای غربی بودند. این جریان در ابتدای خود تحت تاثیر سنتهای داستانی ایرانی مانند شاهنامه خوانی و داستان های عامیانه قرار داشت. در دوره پهلوی با توجه به تحولات بزرگ اجتماعی و فرهنگی ناشی از اصلاحات مدرنیزاسیون و افزایش ارتباطات بین المللی، رمان فارسی به طور جدی تری شکل گرفت. در این دوره، نویسندگان توانستند با استفاده از فرمهای مدرن تر به بررسی مسائل اجتماعی، روانشناختی و تاریخی جامعه ایران بپردازند.

کلیدواژه ها:

رمان فارسی ، دوره قاجار ، دوره پهلوی ، ادبیات فارسی ، داستان نویسی