راهکارها و استراتژی های پایدار برای استقرار پارک های جیبی در بافت های متراکم شهری (نمونه موردی: محله افسریه تهران)

چکیده روند شتابان شهرنشینی باعث بروز مشکلات متعددی برای شهروندان گردیده به گونه ای که نیازهای اساسی آن ها در زمینه های مختلف، به ویژه در حوزه فضای سبز، تحت تاثیر قرارگرفته است. تسهیلاتی نظیر مسکن و اشتغال، به تدریج این فضاهای حیاتی را به خود اختصاص داده و منابع طبیعی و اکولوژیک موردنیاز برای یک زندگی سالم را کاهش داده اند. در راستای کاهش آثار منفی ناشی از این وضعیت، راهبردهای متنوع و نوآورانه ای پیشنهاد و موردبررسی قرارگرفته اند که هدف آن ها بهبود کیفیت زندگی شهری و جلوگیری از اثرات مخرب ناشی از تراکم بالای جمعیت در مناطق شهری است. پارک های جیبی به عنوان ابزارهای ارزشمندی برای تامین و گسترش فضاهای سبز در محلات پرتراکم شهری معرفی شده و می توانند اراضی خالی و بلااستفاده را به فضاهای پرجنب وجوشی تبدیل کنند که نه تنها زیبایی محیط شهری را افزایش می دهند، بلکه به بهبود کیفیت زندگی و تقویت حس همبستگی اجتماعی در میان ساکنین نیز کمک می کنند. از همین رو این پژوهش باهدف ارائه راهکارها و استراتژی های پایدار برای استقرار پارک های جیبی در محله افسریه تهران و با روش ترکیبی انجام گرفته است. در این پژوهش، جامعه آماری مختلفی شامل ۳۸۴ پرسشنامه از ساکنین محلی و همچنین ۱۵ پرسشنامه تکمیل شده توسط متخصصین حوزه شهرسازی، موردبررسی قرارگرفته است. به منظور تحلیل دقیق تر متغیرهای تحقیق، از روش رگرسیون چند متغیره استفاده شده و تمامی تحلیل ها با نرم افزار SPSS به انجام رسیده است. این تحلیل ها در سه حوزه اصلی شامل: داخلی، خارجی و اجتماعی-اقتصادی صورت پذیرفت. نتایج تحلیل ها نشان داد که متغیرهای ایمنی و امنیت، انعطاف پذیری، دسترسی و متنوع بودن خدمات و تاسیسات تجاری مجاور، به عنوان متغیرهایی با بالاترین میزان تاثیرگذاری شناخته شدند. علاوه بر این، جهت شناسایی مناطق و محدوده های مناسب برای ایجاد پارک های جیبی، از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بهره گرفته شد که در نرم افزار ArcGIS Pro انجام شد. با تحلیل و همپوشانی این مناطق، نهایتا محدوده های نهایی و بهینه برای ایجاد پارک های جیبی در این محله مشخص گردید. درنهایت مجموعه راهکارها و استراتژی های پایدار برای احداث پارک های جیبی در مناطق با تراکم بالا تدوین و ارائه شد.