تاثیر شبکه های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان و نقش مشاوران مدرسه در پیشگیری و مداخله

در عصر حاضر، شبکه های اجتماعی به یکی از عناصر اصلی و جدایی ناپذیر زندگی نوجوانان تبدیل شده اند و تاثیرات عمیق و چندبعدی بر سلامت روان این گروه سنی برجای می گذارند. این تاثیرات ماهیت دوگانه ای دارند؛ از یک طرف، امکان برقراری ارتباط گسترده، دریافت حمایت اجتماعی، دسترسی سریع به اطلاعات و تقویت حس تعلق را فراهم می آورند و از طرف دیگر، با خطراتی نظیر افزایش سطوح اضطراب، بروز علائم افسردگی، کاهش عزت نفس، اختلال در خواب، مواجهه با محتوای مضر و سایبربولی همراه هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق تاثیر شبکه های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان و تبیین نقش کلیدی مشاوران مدرسه در حوزه پیشگیری و مداخله انجام شده است. روش شناسی مطالعه بر پایه مرور نظام مند و یکپارچه ادبیات علمی داخلی و بین المللی، با تاکید بر تحقیقات کمی و کیفی معتبر، استوار گردیده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که استفاده بیش ازحد و بدون نظارت از شبکه های اجتماعی با تشدید علائم افسردگی، اضطراب اجتماعی، احساس تنهایی و مشکلات عاطفی رابطه معناداری دارد، هرچند جنبه های مثبت آن نظیر تقویت ارتباطات همسالان، افزایش آگاهی و امکان ابراز وجود نیز در برخی موارد مشاهده می شود. نقش مشاوران مدرسه در آموزش سواد رسانه ای، برگزاری جلسات مشاوره گروهی و فردی، اجرای برنامه های پیشگیرانه و ایجاد فضای حمایتی در محیط آموزشی به عنوان یکی از عوامل اصلی کاهش آسیب های روانی ناشی از این شبکه ها برجسته شده است. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت تدوین و اجرای برنامه های جامع مدرسه محور تاکید دارد که شامل آموزش مهارت های مدیریت زمان در فضای مجازی، تقویت مهارت های مقابله ای، همکاری با خانواده ها و نظارت مستمر باشد تا سلامت روان نوجوانان در مواجهه با چالش های دنیای دیجیتال حفظ و ارتقا یابد. این رویکرد پیشگیرانه می تواند به کاهش بار مشکلات روانی در جامعه و بهبود کیفیت زندگی نسل جوان کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، سلامت روان ، نوجوانان ، مشاوران مدرسه ، سواد رسانه ای ، پیشگیری ، مداخله