ارزیابی اثر شفافیت و اخلاق حرفه ای بر کاهش نابرابری خدمات شهری با تاکید بر نقش برنامه ریزی عمرانی شهرداری ها

کاهش نابرابری خدمات شهری در شهرهای ایران زمانی به نتیجه قابل اتکا می رسد که برنامه ریزی عمرانی شهرداری ها همراه با شفافیت نهادی و اخلاق حرفه ای، از سطح تصمیم های پراکنده و سلیقه ای عبور کرده و به سازوکاری پاسخ گو و عدالت گرا در تخصیص منابع و مکان یابی پروژه ها تبدیل شود. مبنای کار، مرور تحلیلی دوازده منبع فارسی و انگلیسی در حوزه عدالت اجتماعی و عدالت فضایی، سیاست گذاری و حکمرانی شهری و تجربه های مرتبط با نقش شهرداری ها در توزیع خدمات بود و یافته ها نشان داد نابرابری های خدماتی غالبا از تعامل سه عامل شکل می گیرند: جهت گیری برنامه ریزی عمرانی، کیفیت حکمرانی و میزان شفافیت و پایبندی به اخلاق حرفه ای در فرآیندهای مالی و اجرایی. جمع بندی منابع داخلی حاکی است که تمرکز پروژه های عمرانی در پهنه های برخوردار، ضعف در نیازسنجی فضایی و اجتماعی و نبود معیارهای روشن برای اولویت بندی سرمایه گذاری ها، شکاف دسترسی را تداوم می بخشد و در مقابل، استفاده از تحلیل های مکانی، هماهنگی میان بخش های مالی، برنامه ریزی و اجرا و تعریف پروژه ها بر اساس نیاز مناطق کم برخوردار، ظرفیت کاهش نابرابری را افزایش می دهد. همچنین روشن شد که شفافیت در تصمیم سازی و تخصیص بودجه و اخلاق حرفه ای در مدیریت شهری، شرط اثرگذاری برنامه ریزی عمرانی بر عدالت خدماتی است؛ زیرا با افزایش پاسخ گویی و امکان نظارت اجتماعی، احتمال انحراف منابع از منافع عمومی کاهش یافته و اعتماد عمومی تقویت می شود. نتیجه نهایی بیانگر آن است که عدالت خدماتی در شهرهای ایران بیش از آنکه صرفا مسئله کمبود بودجه باشد، به کیفیت فرآیندهای نهادی وابسته است و هم زمانی برنامه ریزی عمرانی هدفمند با شفافیت و اخلاق حرفه ای می تواند هم بازتوزیع متوازن خدمات را امکان پذیر کند و هم پیامدهای اجتماعی و سلامت محور نابرابری را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

شفافیت ، اخلاق حرفه ای ، نابرابری خدمات شهری ، عدالت فضایی ، برنامه ریزی عمرانی شهرداری ها.