نقش فناوری های نوین (هوش مصنوعی و واقعیت مجازی) در بهبود کیفیت یادگیری

چکیدهپیشرفت های شگرف فناوری در دو دهه اخیر، به ویژه در حوزه های هوش مصنوعی (AI) و واقعیت مجازی (VR)، تحولی بنیادین در عرصه آموزش و یادگیری ایجاد کرده است. این مقاله با هدف بررسی جامع نقش این فناوری های نوین در ارتقای کیفیت، اثربخشی و دسترسی پذیری فرآیند یادگیری، با روش مروری-تحلیلی و با استناد به منابع معتبر داخلی و خارجی(۲۰۱۸-۲۰۲۴) تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی محتوای آموزشی، ارائه سیستم های آموزش انطباقی، تسهیل ارزیابی تکوینی با تحلیل خودکار، و توانمندسازی معلمان با تحلیل یادگیری، یادگیری را به تجربه ای یکتا و متناسب با نیاز هر فراگیر تبدیل می کند. از سوی دیگر، واقعیت مجازی با ایجاد محیط های یادگیری غوطه ورساز، تعاملی و ایمن، امکان تجربه مستقیم پدیده های پیچیده، خطرناک یا دور از دسترس را فراهم می آورد که موجب تقویت درک مفهومی، حفظ طولانی مدت اطلاعات و رشد مهارت های عملی می شود. یکپارچه سازی این دو فناوری، خلق آزمایشگاه های مجازی هوشمند و شبیه سازهای آموزشی پیشرفته را ممکن ساخته است. اگرچه چالش هایی مانند شکاف دیجیتالی، ملاحظات اخلاقی، هزینه های اولیه و نیاز به تربیت نیروی انسانی متخصص وجود دارد، اما راهبردهای تدریجی، تدوین چارچوب های اخلاقی و سرمایه گذاری در زیرساخت می تواند بر آنها غلبه کند. نتیجه کلی حاکی از آن است که هوش مصنوعی و واقعیت مجازی، در حال تغییر پارادایم از آموزش «یک اندازه» به سمت یادگیری شخصی شده، تجربی و مادام العمر هستند و در صورت برنامه ریزی صحیح، می توانند منجر به تحقق عدالت آموزشی و پرورش شهروندان آماده برای چالش های قرن بیست ویکم شوند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، واقعیت مجازی ، آموزش ، محیط های یادگیری غوطه ور ، کیفیت یادگیری ، فناوری آموزشی