بررسی گسترش محیط نوآوری هوش مصنوعی در ایران

هدف اصلی این تحقیق، واکاوی نظام مند محیط نوآوری هوش مصنوعی در کشور و تشخیص مولفه های کلیدی در پیشبرد آن می باشد. مطالعه حاضر با رویکرد ترکیبی (شامل مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۲۰ متخصص و تحلیل محتوای اسناد معتبر) به بررسی ابعاد مختلف این زیست بوم پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که تحقق موفقیت آمیز زیست بوم هوش مصنوعی نیازمند پنج رکن اصلی است: ۱) سرمایه گذاری چندلایه (دولتی، خصوصی و بین المللی)، ۲) توسعه زیرساخت های محاسباتی و داده ای، ۳) بازمهندسی نظام آموزش عالی، ۴) تدوین چارچوب های تنظیم گری هوشمند و ۵) تقویت تعاملات صنعت و دانشگاه. مطالعه تطبیقی با تجربیات کشورهای پیشرو (مانند اتحادیه اروپا، چین و کانادا) نشان می دهد که ایران با چالش های ساختاری از جمله پراکندگی نهادی، شکاف فناورانه و مهاجرت نیروهای متخصص روبه رو است. نوآوری اصلی این پژوهش در ارائه مدل بومی توسعه زیست بوم هوش مصنوعی متناسب با شرایط ایران، تحلیل نظام مند تجربیات جهانی و ارائه راهکارهای عملیاتی برای عبور از تحریم های فناورانه (از طریق توسعه زیرساخت های داخلی و تقویت همکاری های بین المللی غیرمستقیم) است. این تحقیق یک مدل یکپارچه توسعه پیشنهاد می کند که شامل راهکارهای سه سطحی است: - سطح حاکمیتی: تدوین سند راهبردی هوش مصنوعی با افق ۲۰۳۰، - سطح سازمانی: ایجاد صندوق های خطرپذیر ویژه فناوری های نوین و - سطح فناورانه: توسعه زیرساخت های بومی و پلتفرم های داده. یافته های این مطالعه می تواند مبنایی برای سیاست گذاری هوش مصنوعی در حوزه های کلیدی مانند سلامت دیجیتال، کشاورزی هوشمند و حکمرانی عمومی باشد.

کلیدواژه ها:

محیط نوآوری ، هوش مصنوعی ، توسعه فناورانه ، سیاست گذاری هوش مصنوعی ، تحلیل تطبیقی