بازآفرینی پارک های علم و فناوری در عصر هوش مصنوعی: از مدل های خطی تا پلتفرم ها و کانون های نوآوری

پارک های علم و فناوری به عنوان موتورهای محرک نوآوری و رشد اقتصادی، در نقطه عطف تاریخی بی سابقه ای قرار دارند. این مقاله با بررسی روند تحولات جهانی، استدلال می کند که مدل سنتی این پارک ها، مبتنی بر اجاره فضا و ارایه خدمات پشتیبانی پایه، دیگر برای رقابت در اقتصاد دیجیتال امروزی کافی نیست. آینده متعلق به پارک هایی است که با اتخاذ یک ساختار پلتفرمی، نقش خود را از «میزبان منفعل» به «تسهیل گر فعال و هوشمند» در زیست بوم نوآوری تغییر دهند. این تحول، پارک ها را قادر می سازد تا با گردآوری بازیگران متنوعی مانند استارتاپ ها، شرکت های بزرگ، دانشگاه ها، سرمایه گذاران و نهادهای دولتی روی یک بستر یکپارچه، به خلق ارزشی بسیار فراتر از مدل خطی سنتی بپردازند. در این راستا، این مقاله، شش مدل نوین خلق ارزش شامل مدل های پلتفرمی، مبتنی بر هوش مصنوعی، اقتصاد توکنی، اشتراکی پیشرفته، اکوسیستم های خودگردان و مبتنی بر تاثیر اجتماعی مقایسه شده و نتیجه می گیرد که ترکیب مدل پلتفرمی با هوش مصنوعی، کاراترین الگو برای پارک های آینده خواهد بود. هسته این ارزش آفرینی جدید، کاهش هزینه های مبادله و فعال سازی اثر شبکه ای است، به طوری که با افزوده شدن هر عضو جدید، ارزش کل پلتفرم برای همه اعضا به صورت تصاعدی افزایش یابد. هوش مصنوعی در این نقش، تنها یک ابزار بهینه سازی نیست، بلکه یک تقویت کننده ذاتی است که با تحلیل کلان داده ها، پیش بینی روندها، شخصی سازی خدمات و خودکارسازی فرآیندها، قدرت شبکه و توان نوآوری سازمان های مبتنی بر پلتفرم را به حداکثر می رساند. مقاله حاضر نشان می دهد که آینده متعلق به پارک هایی است که خود را به «پلتفرم های هوشمند نوآوری» تبدیل کنند. این تحول مستلزم بازتعریف کامل مدل کسب وکار، ساختار سازمانی و نقش آن ها در زیست بوم است. مدل پلتفرمی به پارک ها این امکان را می دهد که به جای عمل کردن به عنوان یک بازیگر خطی، به یک تسهیل گر چندوجهی تبدیل شوند که با بهره گیری از اثر شبکه، ارزش را برای کلیه بازیگران (شامل استارتاپ ها، شرکت های بزرگ، دانشگاه ها، سرمایه گذاران و دولت) خلق می کند.

کلیدواژه ها:

پارک های علم و فناوری ، سازمان پلتفرمی ، اثر هوش مصنوعی بر سازمان ، خلق ارزش در اکوسیستم نوآوری