بررسی راهکارهای افزایش کارایی ناظران مستقیم در پروژه های زیرساختی شهری با استفاده از سامانه های گزارش دهی الکترونیکی

کارایی ناظران مستقیم در پروژه های زیرساختی شهری به ویژه در حوزه های تاسیسات و فضای سبز یکی از عوامل کلیدی کیفیت اجرای پروژه ها و شفافیت عملیاتی است. در شهرهای متوسط مقیاسی مانند اراک، این کارایی اغلب به دلیل وابستگی به روش های سنتی گزارش دهی (کاغذی، دستی و غیرهماهنگ) محدود می شود. این پژوهش با هدف بررسی راهکارهای افزایش کارایی ناظران مستقیم در پروژه های تاسیسات و فضای سبز شهر اراک با استفاده از سامانه های گزارش دهی الکترونیکی انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی است: داده های کیفی از مصاحبه با ۱۵ خبره (شامل ناظران فعال، مدیران فنی، توسعه دهندگان فناوری و کارشناسان حقوقی) و داده های کمی از آزمایش میدانی یک نسخه آزمایشی از سامانه الکترونیکی در ۶ پروژه واقعی در سال ۱۴۰۴ جمع آوری شده است. یافته ها نشان می دهد که سامانه های گزارش دهی الکترونیکی می توانند کارایی ناظران را در چهار حوزه اصلی ارتقا دهند: (۱) سرعت ثبت و ارسال گزارش (کاهش زمان از میانگین ۴۸ ساعت به کمتر از ۱۵ دقیقه)، (۲) دقت فنی (از طریق فرم های استانداردشده و پیوند با بانک های اطلاعاتی تاسیسات و گیاه شناسی)، (۳) شفافیت و پاسخگویی (امکان پیگیری وضعیت گزارش توسط شهروندان و نهادهای نظارتی)، و (۴) یکپارچگی پروژه های ترکیبی (ثبت همزمان وضعیت تاسیسات و فضای سبز در یک پلتفرم). نتایج آزمایش میدانی نشان داد که استفاده از سامانه الکترونیکی منجر به کاهش ۶۳ درصدی زمان پردازش خطاها و افزایش ۷۱ درصدی رضایت ناظران از فرآیند نظارت شده است. بر این اساس، مدلی با عنوان «سامانه هوشمند یکپارچه نظارت الکترونیکی (EIMS)» پیشنهاد شده است که سه لایه کاربری، فناوری و سیاست را در هم می آمیزد. این مدل نه تنها کارایی فردی ناظران را افزایش می دهد، بلکه سیستم نظارتی شهری را به سمت حکمرانی دیجیتال سوق می دهد.

کلیدواژه ها:

تاسیسات شهری ، فضای سبز ، نظارت مستقیم ، سامانه گزارش دهی الکترونیکی ، کارایی ناظر ، شهر اراک