بررسی راهکارهای بهبود نظم و رفتار دانش آموزان با اجرای تشویق مبتنی بر بازخورد مثبت

نظم و رفتار دانش آموزان یکی از بنیادی ترین مولفه های اثربخشی فرایند تعلیم وتربیت به شمار می آید و نقش تعیین کننده ای در تحقق اهداف آموزشی، تربیتی و اجتماعی مدرسه ایفا می کند. مدرسه به عنوان یک نهاد اجتماعی و تربیتی، نه تنها مسئول انتقال دانش و مهارت های علمی است، بلکه وظیفه دارد زمینه رشد همه جانبه شخصیت دانش آموزان را در ابعاد شناختی، عاطفی، اخلاقی و اجتماعی فراهم آورد. در این میان، وجود نظم در کلاس درس و برخورداری دانش آموزان از رفتارهای سازگارانه، پیش شرط شکل گیری محیطی امن، پویا و یادگیرنده محور است؛ محیطی که در آن تعاملات مثبت میان معلم و دانش آموزان شکل می گیرد و فرصت های یادگیری عمیق و پایدار افزایش می یابد. با این حال، چالش های رفتاری و بی نظمی های کلامی و عملی دانش آموزان، به ویژه در سال های اخیر و در پرتو تحولات اجتماعی، فرهنگی و فناورانه، به یکی از دغدغه های جدی نظام های آموزشی تبدیل شده است.در این چارچوب، تشویق مبتنی بر بازخورد مثبت به عنوان یکی از موثرترین و انسانی ترین راهکارهای مدیریت رفتار و ارتقای نظم در محیط های آموزشی مطرح می شود. بازخورد مثبت فرایندی هدفمند و آگاهانه است که در آن معلم با شناسایی و برجسته سازی رفتارهای مطلوب دانش آموزان، از طریق کلام، نشانه های غیرکلامی یا تقویت های اجتماعی، پیام روشنی از پذیرش، توجه و قدردانی ارسال می کند. این نوع تشویق، برخلاف پاداش های صرفا مادی یا تشویق های کلی و غیرهدفمند، بر توضیح دقیق رفتار مطلوب، پیامدهای مثبت آن و نقش دانش آموز در بهبود فضای کلاس تاکید دارد. چنین رویکردی سبب می شود دانش آموزان نسبت به رفتار خود آگاه تر شوند، احساس شایستگی و ارزشمندی کنند و انگیزه درونی آنان برای تکرار رفتارهای مناسب افزایش یابد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی راهکارهای بهبود نظم و رفتار دانش آموزان با اجرای تشویق مبتنی بر بازخورد مثبت پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که اجرای تشویق مبتنی بر بازخورد مثبت، با تقویت رفتارهای مطلوب، انگیزش درونی و خودکنترلی دانش آموزان، بهبود نظم و ارتقای کیفیت یادگیری را در محیط کلاس به طور موثر و پایدار فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

نظم ، رفتار ، تشویق ، بازخورد مثبت ، دانش آموزان