تحلیل رابطه بین حسابداری تعهدی و عملکرد مالی بنگاه های اقتصادی

هدف اصلی این مقاله، تحلیل رابطه میان حسابداری تعهدی و عملکرد مالی بنگاه های اقتصادی و ارائه ی شواهدی از بازار سرمایه ایران است. با توجه به نقش محوری اطلاعات حسابداری تعهدی در کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و تسهیل تصمیم گیری های اقتصادی، شناخت اثرات آن بر معیارهای عملکردی از اهمیت نظری و کاربردی بالایی برخوردار است. در این پژوهش، رابطه بین کیفیت اقلام تعهدی (به عنوان جلوه ای از حسابداری تعهدی) و شاخص های عملکرد مالی (بازده دارایی ها و بازده حقوق صاحبان سهام) مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش، شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ بوده و با اعمال روش غربالگری، نمونه نهایی متشکل از ۱۲۳ شرکت انتخاب شد. برای آزمون فرضیه های پژوهش از روش رگرسیون داده های ترکیبی با استفاده از نرم افزار EViews بهره گرفته شد. یافته های پژوهش حاکی از وجود یک رابطه مثبت و معنادار بین کیفیت اقلام تعهدی و عملکرد مالی شرکت های نمونه است. به عبارت دیگر، شرکت هایی که از کیفیت اقلام تعهدی بالاتری برخوردارند (یعنی سود گزارش شده آن ها نشانگر بهتری از جریان های نقدی آتی است و قابلیت اتکای بیشتری دارد)، عملکرد مالی بهتری را نیز تجربه می کنند. این نتیجه همسو با دیدگاه نظری غالب است که شفافیت اطلاعاتی ناشی از حسابداری تعهدی باکیفیت را موجب کاهش هزینه سرمایه، بهبود کارایی تخصیص منابع و در نهایت ارتقای عملکرد می داند. همچنین، نتایج نشان داد که اندازه شرکت به عنوان یک متغیر کنترلی، رابطه مذکور را تقویت می کند. این پژوهش از طریق تایید نقش مثبت کیفیت گزارشگری تعهدی، بر ضرورت توجه جدی تر استانداردگذاران، نهادهای ناظر و مدیران شرکت ها به ارتقای کیفیت اطلاعات مالی و تقویت سازوکارهای حاکمیت شرکتی تاکید می کند. یافته ها برای سرمایه گذاران و تحلیلگران مالی نیز حاوی این پیام است که در ارزیابی بنگاه ها، کیفیت سود را به عنوان معیاری مکمل در کنار کمیت سود مورد توجه قرار دهند.

کلیدواژه ها:

حسابداری تعهدی ، کیفیت اقلام تعهدی ، عملکرد مالی ، بازده دارایی ها ، بازده حقوق صاحبان سهام ، بورس اوراق بهادار تهران