بررسی مقایسه ای میزان استرس شغلی نگهبانان ثابت و شیفتی مناطق شهرداری تهران

زمینه: نظر به اهمیت نقش آرامش و عدم وجود تنش در محیط کار و متعاقبا افزایش بازده کاری، یافتن راهکارهایی همراه با بهترین گزینه ها برای کاهش استرس شغلی ضروری بنظر میرسد. شهرداری تهران با داشتن خیل عظیم نگهبانان و دغدغه حذف استرس شغلی و افزایش بازده کاری، بطور جدی در پی انجام مطالعات کاربردی میباشد. هدف این مطالعه بررسی و مقایسه میزان استرس شغلی در بین نگهبانان ثابت و شیفتی شهرداری های مناطق ۱۸ و ۲۰  تهران میباشد. روش کار: جامعه آماری این پژوهش را نگهبانان ساختمان های شهرداری شهر تهران تشکیل می دهد. از میان مناطق ۲۲گانه شهر تهران، ۱۶۰ نفر (شامل ۲ گروه، ۸۸ نفر از نگهبانان منطقه ۱۸ و ۷۲  نفر از نگهبانان منطقه ۲۰) به روش تصادفی در دسترس از بین شیفت های کاری تمام وقت (۲۴ساعت کار و۲۴ ساعت استراحت)، شیفت روز (۱۲ ساعت) و شیفت شب (۱۲ ساعت) به عنوان نمونه انتخاب شدند. سپس با استفاده از پرسشنامه استرس شغلی Osipow، مقادیر استرس در خرده مقیاس ها و متغیرهای دموگرافیک بدست آمد. تفاوت استرس شغلی و خرده مقیاس های بارکاری نقش، بی کفایتی نقش، دوگانگی نقش، محدوده نقش، مسئولیت و محیط فیزیکی  نگهبانان مناطق ۱۸ و ۲۰ با در نظر گرفتن گروه های سنی،  میزان تحصیلات، وضعیت تاهل، سابقه شغلی، شیفت کاری و منطقه خدمت  مورد بررسی قرار گرفت. داده های تحقیق با استفاده از نرم فزار SPSS (نسخه۱۷) و روش محاسباتی Manova مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: رابطه بین متغیر سن و نمرات حاصله از تست اسیپو در خرده مقیاس های "بارکاری نقش" و "بی کفایتی نقش" آزمودنی ها در سطح اطمینان ۹۵ درصد معنادار بود (۰۵/۰ >P). ولی بین سایر خرده مقیاس ها تفاوت معناداری مشاهده نشد . همچنین رابطه بین میزان استرس شغلی و هیچ یک از خرده مقیاس ها با در نظر گرفتن  میزان تحصیلات، وضعیت تاهل و سابقه شغلی آزمودنی ها تفاوت معناداری نداشت. رابطه بین نمرات استرس شغلی و خرده مقیاس های "بی کفایتی نقش" و "دوگانگی نقش"  با در نظر گرفتن شیفت کاری آزمودنی ها در سطح اطمینان ۹۵ درصد معنادار بود (۰۵/۰ >P). ولی در سایر خرده مقیاس ها تفاوت معناداری مشاهده نشد. در آخر رابطه بین نمرات استرس شغلی در خرده مقیاس های "محدوده نقش" و "مسئولیت" با در نظر گرفتن منطقه خدمت آزمودنی ها در سطح اطمینان ۹۵ درصد بین نگهبانان دو منطقه معنادار بود (۰۵/۰ >P). در حالیکه در رابطه بین سایر خرده مقیاس ها با در نظر گرفتن همین متغیر تفاوت معناداری مشاهده نگردید. نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص گردید استرس شغلی با بالا رفتن سن نگهبانان کاهش می یابد. همچنین شیفت کاری نقش مهمی در میزان استرس شغلی دارد، به گونه ای که کمترین مقدار استرس در شیفت شب و در گروه ۲۴-۲۴ ساعت به میزان متوسط و در نهایت در شیفت روز بیشترین میزان استرس بدست آمد. البته منطقه خدمتی نیز در میزان ایجاد استرس دخیل بوده و بنظر می رسد سطح استرس حداقل در دو خرده مقیاس در منطقه ۱۸ پایین تر می باشد.

کلیدواژه ها:

Stress ، Securities ، Work shift ، Osipow’s questionnaire ، استرس شغلی ، نگهبان ، شیفت کاری ، پرسشنامه اسیپو