عوامل مرتبط با استفاده مخاطبان از برنامه­ های پزشکی رسانه ­ها

زمینه:  اهمیت رسانه­ ها در زندگی امرزوه به حدی است که پرداختن به مساله سلامت بدون توجه به نقش رسانه ­ها امکان ندارد. از این رو شناخت عوامل مرتبط با استفاده مخاطبان از برنامه ­های پزشکی رسانه­ ها به سازمان­ های متولی سلامت کمک می ­کند. روش کار: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی است. روش مورد استفاده در این تحقیق پیمایش بوده، همچنین از پرسشنامه به عنوان ابزار سنجش و اندازه­ گیری متغیرها استفاده شده است. نمونه آماری نیز با حجم ۶۰۰ نفر از میان شهروندان بالای ۱۸ سال شهر تهران در نیمه اول سال ۱۳۹۲ انتخاب شده ­است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزار spss استفاده­ گردید. یافته ها: یافته ­های تحقیق نشان می ­دهد با افزایش متغیر سن میزان استفاده از برنامه های پزشکی رسانه کاهش می ­یابد به این معنا که بیشترین میزان استفاده در بین گروه سنی ۱۸ تا ۳۰ سال با ۵/۴۸ درصد و کمترین میزان استفاده در گروه سنی ۴۵ سال به بالا با ۸/۲۰ درصد می باشد. اما در مورد متغیر میزان تحصیلات، یافته­ ها نشان داد با افزایش میزان تحصیلات، میزان استفاده از برنامه ­های پزشکی نیز افزایش می ­یابد. به این معنا که بالاترین میزان استفاده در افراد دارای مدرک لیسانس و بالاتر با ۵/۷۲ درصد و کمترین میزان استفاده در افراد دارای مدرک دیپلم و زیر دیپلم با ۵/۲۷ درصد است. همچنین بین متغیرهای مستقل «میزان رضایتمندی پاسخگویان از برنامه ­های پزشکی رسانه­ ها» (Gamma = ۰/۹۱۶) و (۰۰۰/۰<۰/۰۱= P)، «میزان اعتماد به اطلاعات پزشکی ارائه شده توسط رسانه­ ها» (Gamma =۰/۸۵۸) و (۰۰۰/۰<۰/۰۱=P)، «میزان دسترسی مخاطبان به امکانات پزشکی» (Gamma =۰/۳۱۵) و (۰۰۰/۰<۰/۰۱=P) و متغیر وابسته «میزان استفاده از برنامه ­های پزشکی رسانه­ ها» رابطه معناداری وجود دارد. نتیجه گیری: با توجه به رابطه تحصیلات و استفاده از برنامه ­های پزشکی می ­توان نتیجه گرفت شکاف آگاهی و شکاف سواد بهداشتی در بین مخاطبان مشهود است. همچنین عامل رضایتمندی مخاطبان از برنامه ­های پزشکی رسانه ها نیز نقش به سزایی در استفاده مخاطبان از این برنامه ها دارد، رسانه­ ها تا حدود زیادی در رفع نیازهای بهداشتی مخاطبان موفق بوده­ اند اما یافته ­ها همچنین نشان داده مخاطبان توصیه های پزشکی اکثر رسانه­ ها را با پزشکان متخصص در میان می ­گذاشتند تا از صحت و سقم آن اطلاع یابند که این نیز مسوولیت سنگین و نیاز به برنامه ­ریزی دقیق ­تر مسوولان پزشکی کشور را در مرحله بعد از مواجهه با پیام ­های پزشکی رسانه­ ها نشان می ­دهد.    واژگان کلیدی: ارتباطات سلامت، شکاف آگاهی، سواد رسانه­ ای، استفاده و رضایتمندی