بررسی نقش فعالیت بدنی در طول عمر بر سلامت مغز افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس: شواهد برگرفته از تصویربرداری تشدید مغناطیسی و دیفیوژن

زمینه و هدف: سبک زندگی یکی از مهمترین عوامل موثر بر سلامت انسان است. فعالیت بدنی در طول عمر می تواند یکی از مهمترین مولفه های سبک زندگی باشد که برای سلامت مغز افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (ام اس) سودمند است. هدف از مطالعه حاضر بررسی نقش و ارتباط فعالیت بدنی فعلی و در طول عمر افراد مبتلا به ام اس با حجم و نشانگرهای زوال آکسون و میلین در هیپوکامپ، تالاموس، کورپوس کالوزوم و آمیگدال است.مواد و روش ها: در این مطالعه ۶۰ فرد مبتلا به ام اس (۶۶% زن، ۷۷% ام اس عودکننده-بهبودیابنده) با میانگین سن ۳/۹±۳/۳۷ سال و شاخص ناتوانی ۱/۱±۲/۲ شرکت کردند. حجم کلی مغز و نواحی مورد نظر بوسیله تصویربرداری تشدید مغناطیس (MRI) و پارامترهای نشانگر زوال میلین و آکسون بوسیله تصویربرداری تنسور دیفیوژن (DTI) ارزیابی شد. در تصویربرداری DTI، ناهمسانگردی کسری (FA، شاخصی از زوال آکسون ها) و متوسط نفوذ (MD، شاخصی از زوال میلین) ارزیابی شد. فعالیت بدنی فعلی و در طول عمر به ترتیب با استفاده از شتاب سنج و نسخه اقتباس شده پرسشنامه سابقه فعالیت اندازه گیری شد. همچنین، از آزمون همبستگی پیرسون و ضرایب همبستگی جزئی جهت تخمین ارتباط بین پارامترهای فعالیت بدنی و نشانگرهای MRI و DTI استفاده شد. نتایج: حجم مغز، هیپوکامپ و کورپوس کالوزوم در شرکت کنندگانی که بیش از ۴ ساعت در هفته فعالیت بدنی داشتند (شرکت کنندگان فعال) بطور معناداری بیشتر از سایر شرکت کنندگان بود (۰۵/۰ > p). همچنین، پارامتر FA در هیپوکامپ و کورپوس کالوزوم شرکت کنندگان فعال بطورمعناداری بیشتر بود (۰۵/۰ > p) درحالی که پارامتر MD فقط در ناحیه کورپوس کالوزوم در شرکت کنندگان بی تحرک بطور معنادار بیشتر بود (۰۵/۰ > p). ارتباط مثبت معناداری بین کل انرژی مصرفی در طول عمر و حجم کلی مغز (۲۹/۰ = r)، تالاموس (۳۷/۰ = r)، هیپوکامپ(۷۳/۰ = r) و کورپوس کالوزوم (۶۹/۰ = r) وجود داشت (۰۵/۰ > p). کل انرژی مصرفی بالاتر در طول عمر با بهبود نشانگرهای زوال میلین و آکسون در هیپوکامپ و کوروپوس کالوزوم همراه بود (۰۵/۰ > p). فعالیت بدنی متوسط تا شدید کنونی شرکت کنندگان ارتباط مثبت و معناداری با حجم تالاموس (۳۷/۰ = r)، هیپوکامپ (۳۹/۰ = r)، کورپوس کالوزوم (۴۵/۰ = r) و نشانگر زوال آکسون در کورپوس کالوزوم (۷۵/۰ = r) داشت (۰۵/۰ > p). نتیجه گیری: مطالعه حاضر شواهد نوینی برای ارتباط مثبت بین فعالیت بدنی با حجم مغز و جلوگیری از زوال میلین و آکسون در افراد مبتلا به ا م اس ارائه می کند. یافته های حاضر از انجام فعالیت بدنی بیش از ۴ ساعت در هفته با شدت های متنوع، به ویژه شدت متوسط تا شدید، جهت بهبود سلامت مغز افراد مبتلا به ام اس به عنوان یک درمان اصلاح کننده بیماری حمایت می کند.

کلیدواژه ها:

فعالیت بدنی در طول عمر ، تصویربرداری تنسور دیفیوژن ، تصویربرداری تشدید مغناطیس ، مالتیپل اسکلروزیس