مدیریت شهری بافت های تاریخی با تاکید بر مشارکت اجتماعی

بافت های تاریخی به عنوان میراثی گران بها از هویت فرهنگی و اجتماعی جوامع، نقشی کلیدی در پایداری شهری و حفظ خاطره جمعی ایفا می کنند. با این حال، این بافت ها به واسطه فشارهای ناشی از رشد شهری، فرسودگی کالبدی، مهاجرت ساکنان بومی و تغییر کاربری ها، با چالش های متعددی مواجه اند. در این میان، مدیریت شهری موثر در چنین فضاهایی نیازمند رویکردی مشارکت محور است که ضمن بهره گیری از ظرفیت های مردمی، به حفظ، احیا و توسعه پایدار این بافت ها بینجامد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش و جایگاه مشارکت اجتماعی در مدیریت شهری بافت های تاریخی، به ویژه در زمینه بازآفرینی شهری، با تمرکز بر بافت تاریخی شهر ارومیه انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی بوده و از شیوه های کیفی و کمی برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. داده ها از طریق مطالعات میدانی، پرسش نامه و مصاحبه با کارشناسان، ساکنان و مدیران شهری گردآوری و با استفاده از ابزارهای آماری و تحلیلی تجزیه وتحلیل شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که مشارکت اجتماعی ساکنان محلی در فرآیندهای برنامه ریزی، تصمیم گیری و اجرا، عامل مهمی در افزایش کارایی و اثربخشی برنامه های مدیریت شهری در بافت های تاریخی به شمار می رود. همچنین، ضعف نهادهای متولی، نبود اعتماد اجتماعی و کمبود بسترهای قانونی و اجرایی برای مشارکت واقعی از جمله چالش های اساسی در این زمینه هستند. پژوهش حاضر با ارائه راهکارهایی نظیر توانمندسازی اجتماعی، شفاف سازی فرآیندهای مدیریتی، آموزش و آگاهی رسانی و ایجاد سازوکارهای نهادی برای مشارکت فعال شهروندان، تلاش دارد گامی موثر در جهت بهبود کیفیت مدیریت شهری در بافت تاریخی ارومیه و الگوگیری برای سایر شهرهای مشابه بردارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، بافت تاریخی شهر ارومیه ، مشارکت اجتماعی ، بازآفرینی شهری ، خاطره جمعی