بررسی انطباق پذیری هوش مصنوعی در سازمان های تحقیق و توسعه بر اساس الگوی OECD/BCG/INSEAD (مطالعه موردی: مرکز تحقیق و توسعه همراه اول)

با شتاب گیری کاربردهای هوش مصنوعی، ارزیابی انطباق پذیری سازمان های پژوهش محور ضرورتی راهبردی است. این پژوهش به سنجش آمادگی مرکز تحقیق و توسعه همراه اول برای پذیرش و به کارگیری هوش مصنوعی بر مبنای چارچوب تلفیقی OECD/BCG/INSEAD می پردازد. روش تحقیق آمیخته بود: در بخش کمی، ۳۰ پرسشنامه ساختاریافته بر اساس ابعاد مدل تکمیل شد و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ ۰.۸۴ تایید گردید؛ در بخش کیفی، ۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران و خبرگان انجام و با تحلیل تماتیک واکاوی شد. نتایج کمی نشان داد شاخص کلی انطباق پذیری ۳.۲ از ۴ است؛ «داده و حاکمیت اطلاعات» (۳.۷) و «فناوری و زیرساخت دیجیتال» (۳.۵) نقاط قوت نسبی اند، در حالی که «سرمایه انسانی و مهارت ها» (۲.۸) و «فرهنگ سازمانی و پذیرش تغییر» (۳.۰) نیازمند مداخله فوری اند؛ «رهبری و سیاست گذاری» در سطح متوسط (۳.۲) ارزیابی شد. یافته های کیفی این تصویر را تایید می کند: مقاومت فرهنگی، نبود برنامه منسجم ارتقای مهارت، و شکاف بین تصمیمات کلان و اجرا، پیاده سازی AI را کند می سازد؛ در مقابل، زیرساخت داده ای مناسب و پشتیبانی راهبردی مدیریت فرصت های مهمی ایجاد کرده است. بر این اساس، سه توصیه محوری ارائه می شود: طراحی برنامه نظام مند توانمندسازی تخصصی، نهادینه سازی فرهنگ داده محور از طریق پروژه های کوچک زودبازده، و تدوین سیاست ها و دستورالعمل های عملیاتی و اخلاقی مشخص. این یافته ها می تواند مبنای طراحی نقشه راه بومی برای ارتقای بلوغ AI در سازمان های R&D کشور باشد.

کلیدواژه ها:

انطباق پذیری سازمانی ، هوش مصنوعی ، آمادگی دیجیتال ، مرکز تحقیق و توسعه