ارزیابی شاخص های تنش آبی گیاه اسفناج در شرایط گلخانه

کمبود منابع آب، یکی از مهم ترین چالش های پیش روی تولید محصولات کشاورزی است. پایش دقیق وضعیت آب در گیاهان، برای مدیریت بهینه آبیاری، امری ضروری محسوب می شود. این تحقیق با هدف ارزیابی دو شاخص محتوای آب نسبی برگ (RWC)  و شاخص تنش آبی گیاه (CWSI)  در طول دوره رشد گیاه اسفناج در شبیه سازی زیست توده نسبی خشکی در شرایط گلخانه تحت تیمارهای مختلف آبیاری انجام شد. آزمایش ها در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار آبیاری (۴۰، ۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ درصد ظرفیت زراعی) در سه تکرار، طی دو دوره کشت در پاییز و زمستان سال ۱۴۰۲ و در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اجرا شدند. خطوط مبنای بالا و پایین مورد نیاز برای محاسبه شاخص CWSI بر اساس روش پیشنهادی ایدسو (Idso)  و با استفاده از داده های دمای برگ و پارامترهای اقلیمی گلخانه تعیین شدند . نتایج نشان داد که هر دو شاخص، ابزارهایی موثر برای ارزیابی وضعیت تنش آبی در گیاه اسفناج در شرایط گلخانه ای هستند. بین مقدار آبیاری و شاخص RWC رابطه مستقیم، و با شاخص CWSI رابطه معکوس مشاهده شد. همچنین رابطه معنی داری بین این شاخص ها و زیست توده خشک نسبی گیاه، برقرار بود. با افزایش شاخص RWC و کاهش شاخص CWSI، زیست توده خشک نسبی افزایش یافت. در پیش بینی عملکرد نسبی، شاخص RWC  از دقت بیشتری برخوردار بود، اما به دلیل ماهیت مخرب و زمان بر فرآیند اندازه گیری آن، کاربرد عملی آن با محدودیت هایی همراه است. در مقابل، استفاده از شاخص CWSI  به عنوان روشی غیرمخرب، امکان مدیریت آسان تر آبیاری را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

دمای برگ ، شاخص تنش آبی گیاه ، شاخص محتوای آب نسبی برگ ، مدیریت آبیاری