بررسی تاثیر تغییر کاربری اراضی بر ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک (مطالعه موردی در منطقه لوشان، استان گیلان)

تغییر کاربری اراضی به طور مستقیم و غیرمستقیم بر ویژگی های خاک تاثیر می گذارد که این امر می تواند اثرات قابل توجهی بر روی سلامت خاک و بهره وری کشاورزی داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی تغییرات ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک، در نتیجه تغییر کاربری اراضی از بایر به شالیزار و باغ زیتون در منطقه لوشان استان گیلان صورت گرفته است. نتایج نشان داد که تغییر کاربری اراضی به شالیزار و باغ زیتون منجر به ایجاد تغییرات قابل توجهی در ویژگی های خاک شده است که بیشتر این تغییرات در جهت مثبت بوده و سبب بهبود ویژگی های کیفی خاک شده است. در بخش ویژگی های فیزیکی، تغییر کاربری به شالیزار و باغ زیتون موجب افزایش درصد رس و سیلت و کاهش میزان شن نسبت به اراضی بایر گردید. میانگین وزنی قطر خاک دانه ها نیز به طور قابل توجهی افزایش یافت، به طوری که مقدار آن در باغ زیتون ۷۳/۳ برابر و در شالیزار ۵۳/۱ برابر زمین بایر بود. ویژگی های شیمیایی خاک نیز تحت تاثیر مثبت تغییر کاربری قرار گرفتند. مقدار کربن آلی، نیتروژن کل و عناصر غذایی مانند فسفر و پتاسیم، به طور معناداری افزایش یافتند. برای مثال، مقدار کربن آلی در شالیزار حدود ۹/۳ برابر و در باغ زیتون حدود ۸/۲ برابر زمین بایر بود. در سطح بیولوژیکی، شاخص هایی مانند کربن زیست توده میکروبی به طور محسوسی افزایش یافت، به طوری که کربن زیست توده میکروبی در شالیزار حدود ۴ برابر و در باغ زیتون نزدیک به ۳ برابر زمین بایر بود. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که تغییر کاربری از بایر به شالیزار و باغ زیتون موجب بهبود ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک شده و نقش موثری در ارتقاء سلامت خاک، افزایش بهره وری کشاورزی و پایداری منابع طبیعی ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

باغ زیتون ، تغییر کاربری اراضی ، شالیزار ، کربن آلی خاک ، ویژگی های خاک