واکاوی فضای زیسته در رویکرد تریالکتیکی لفور با نظریه ی مکان گلکار

نظریه ی لفور درزمینه ی تولید فضا بسیار موردتوجه قرارگرفته است و اهمیت آن به ویژه در این است که آن را به طور سیستماتیک در مورد مقوله های شهر و فضا به صورت یک تئوری اجتماعی جامع و قابل فهم ادغام می کنند. برنامه ریزی سنتی کاربری زمین به صورت کاملا انتزاعی و صوری بوده و از مولفه های ادراکی و معنایی تهی می باشند ولی رهیافت تریالکتیک لفوری این گونه نبوده و از سه شان (پرکتیس فضایی-بازنمایی فضایی و فضای بازنمایی) که در ارتباط با یکدیگر و به صورت مشارکتی و هم زمان در لحظه شکل می گیرند، یک کل را تولید می کنند. این پژوهش دارای روش توصیفی و تحلیلی و ازلحاظ هدف، بنیادی است. تحولات ناشی از ورود پارادایم های نوین در رویکردهای برنامه ریزی شهری و طراحی شهری که ماهیت متفاوتی را برای نظام راهبردی تغییرات توسعه ی شهری قائل است و از سوی دیگر توجهات جدید به فضا و بااهمیت یافتن مفهوم فضای زیسته، به نظر می رسد رویکرد تریالکتیکی لفور برخلاف برنامه ریزی سنتی کاربری زمین به فضای روزمره و تجربه ی زیسته ی ساکنان ارج بیشتری قائل است و می تواند فضاهایی را ایجاد کند که حس مکان و احساس تعلق ساکنان را به فضای زندگی شان را بیشتر نماید. مرور مفاهیم نشان می دهد مفهوم فضای زیسته (فضای انتزاعی - انضمامی) متاثر از رهیافت های مختلف فلسفه ی علم (تفسیرگرایی و انتقادی) بوده و اکنون نیز شاهد یک تغییر رهیافتی (پارادایمی) است، که می تواند دگرگونی های اجتماعی را نشان دهد. این مطالعه نشان می دهد فضا – مکان (فضای زیسته یا مکان- عشق) برخلاف تعریف پیشین فضا که مبتنی بر رهیافت های پوزیتویستی (فضاهای ذهنی و ادراکی)، انتزاعی و عام گرا، عمدتا یک محدوده ی مرزبندی شده از فضاست که واجد ویژگی های کالبدی - انضمامی است و به واسطه ی تجربه ی انسانی شکل می گیرد و سرشار از معنا می شود.

کلیدواژه ها:

Paradigm ، positivist ، trialectic Lefebvre ، lived space ، place ، پارادایم ، پوزیتویستی ، تریالکتیکی لوفور ، فضای زیسته ، مکان