نقش واسطه ای مهارت های ارتباطی در رابطه بین هوش هیجانی و اضطراب کتابخانه ای (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان)

مقدمه و اهداف: امروزه، در کنار تلاش هایی که از سوی کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی جهت فراهم آوری، سازماندهی و دسترس پذیری منابع علمی صورت می گیرد، شناسایی عوامل موثر بر کیفیت خدمات و بهبود آن نیز ضروری است. به همین دلیل طی پژوهش های مختلفی، متغیرهای موثر بر کیفیت عملکرد افراد (از جمله هوش هیجانی، استرس و اضطراب، مهارت های ارتباطی، سواد اطلاعاتی، وضعیت منابع و امکانات) شناسایی و معرفی شده اند پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی، و اضطراب کتابخانه ای در بین دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان انجام گرفته است. روش ها: این تحقیق توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش، دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان در سال ۱۴۰۲ (تعداد ۲۲۱۸) بودند. نمونه آماری تحقیق، ۳۴۰ نفر است که به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده بودند. جهت جمع آوری داده ها از پرسش نامه هوش هیجانی شات (۱۹۹۸)، پرسشنامه مهارت های ارتباطی زادبود (۲۰۲۲) و پرسشنامه اضطراب کتابخانه ای شهبازی و همکاران (۲۰۲۲) استفاده شد. پایایی پرسش نامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۹/۰، ۸۵/۰ و ۸۱/۰ به دست آمد. داده های جمع آوری شده با استفاده از روشهای آمار توصیفی و آمار استنباطی و نرم افزارهای SPSS و AMOS تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: یافته های پژوهش میانگین هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی و اضطراب کتابخانه ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان را به ترتیب ۱۳/۳، ۳۳/۳ و ۰۸/۳ نشان داد. همچنین، یافته ها نشانگر رابطه معنی داری بین هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی و اضطراب کتابخانه ای بود. همچنین، متغیر مهارت های ارتباطی نقش میانجی را در ارتباط بین هوش هیجانی و اضطراب کتابخانه ای به میزان (ضریب) ۲۳/۰- واحد (۵۲/۰-×۴۵/۰) ایفا می کند. نتایج آزمون مدل یابی معادلات ساختاری حاکی از برازش مدل مفهومی ارایه شده در خصوص رابطه هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی و اضطراب کتابخانه ای دانشجویان بود. بحث و نتیجه گیری: هوش هیجانی هم به طور مستقیم و هم از طریق مهارت های ارتباطی می تواند به کاهش اضطراب کتابخانه ای دانشجویان کمک نماید. دانشجویانی که از هوش هیجانی بالاتری برخوردارند، مهارت های ارتباطی را به خوبی کسب کرده و این مهارت ها نیز باعث کاهش استرس ناشی از استفاده از کتابخانه می گردد. بر همین اساس، ضعف در مهارت های ارتباطی می تواند به نوعی تاثیری منفی بر تاثیر غیرمستقیم هوش هیجانی بر اضطراب کتابخانه ای داشته باشد. با تقویت هوش هیجانی و مهارت های ارتباطی دانشجویان و تلاش مضاعف می توان انتظار داشت که اضطراب کتابخانه ای بیش از پیش کاهش یابد. حاصل این کار بهبود یادگیری و عملکرد دانشجویان و نیز ورود دانش آموختگان شایسته به بازار کار خواهد بود. آنچه مسلم است این که وجود نیروهای انسانی شایسته و کارآمد در عرصه های گوناگون می تواند احتمال موفقیت و رفاه بیشتر یک کشور را تقویت نماید. اصالت: رابطه سه متغیر هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی و اضطراب کتابخانه ای در بین دانشجویان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان برای اولین بار مورد مطالعه قرار گرفته است. از این حیث، نتایج این پژوهش می تواند مورد توجه مدیران دانشگاه شهید مدنی آذربایجان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، دانشجویان تحصیلات تکمیلی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ، مدل یابی معادلات ساختاری