اثر ترکیبات بافری مختلف و بیولوژیکی بر تولید و ترکیب شیر، فراسنجههای تخمیر شکمبه و متابولیتهای خونی گاوهای شیرده هلشتاین تحت چالش اسیدوز

سابقه و هدف: از راهبردهای نوین در تغذیه گاوهای شیری تامین نیاز انرژی حیوانات پرتولید از طریق به حداکثر رساندن خوراک های کم الیاف حاوی کربوهیدرات قابل تخمیر بالا است. در حالی که این سیستم مدیریتی در کوتاه مدت اثرات مثبتی را بر روی تولید شیر دارد، ولی در دراز مدت اثرات منفی زیادی بر سلامت، رفاه و عملکرد گاوهای شیری خواهد داشت. در زمان مصرف سطوح بالای کنسانتره، کاهش pH شکمبه ممکن است به دلیل میزان بالای کربوهیدرات سریع تخمیر و کاهش ترشح بزاق رخ دهد، که این امر می تواند باعث کاهش هضم الیاف و درنتیجه بروز اسیدوز تحت حاد و سایر اختلالات متابولیکی مرتبط با اسیدوز شود. از این رو، استفاده از بافرهای غیرآلی و افزودنی های میکروبی در جیره های پر انرژی برای کنترل اسیدیته شکمبه و جلوگیری از کاهش مصرف خوراک و چربی شیر پیشنهاد می شود.مواد و روش ها: در این مطالعه، تعداد ۱۸ راس گاوشیری هلشتاین (میانگین وزن بدن۵۰ ۶۳۰± کیلوگرم، روز زایش۱۰ ۵۵±) در قالب طرح کاملا تصادفی در ۳ تیمار با ۶ تکرار در هر تیمار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی عبارتند از: ۱) جیره کاملا مخلوط + جوش شیرین، ۲) جیره کاملا مخلوط + بافر ترکیبی، ۳) جیره کاملا مخلوط + بافر ترکیبی حاوی مخمر زنده بودند. طول دوره آزمایش ۲۸ روز در نظر گرفته شد که ۱۴ روز مرحله عادت پذیری همراه با دریافت جیره های آزمایشی، ۴ روز مرحله القای چالش اسیدوز تحت حاد و ۱۰ روز انتهایی مرحله استراحت حیوان بود. در دوره های مختلف آزمایش، میزان مصرف خوراک، تولید و ترکیبات شیر، فراسنجه های شکمبه ای و متابولیت های خونی ارزیابی شدند.نتایج: در دوره عادت پذیری و اسیدوز تحت حاد، اثر معنی داری در مصرف ماده خشک در تیمار های متفاوت مشاهده نشد. تولید شیر و تولید شیر تصحیح شده بر اساس چربی ۵/۳ درصد تحت تاثیر تیمارها در هر مرحله تغذیه ای قرار نگرفت. در مرحله عادت پذیری (P<۰.۰۸) و اسیدوز تحت حاد (P<۰.۰۹) چربی شیر در تیمار بافر ترکیبی حاوی مخمر زنده نسبت به دو تیمار دیگر تمایل به افزایش داشته است. ایجاد چالش اسیدوز شکمبه ای باعث کاهش معنی دار (P<۰.۰۱) مصرف خوراک، تولید شیر و تولید شیر تصحیح شده بر اساس ۵/۳ درصد چربی نسبت به زمان عادت پذیری شد. pH، غلظت نیتروژن آمونیاکی، نسبت مولی استات و نسبت استات به پروپیونات شکمبه در دوره عادت پذیری در مقایسه با دوره چالش اسیدوز تحت حاد بالاتر بود(P<۰.۰۱). در مقابل، نسبت مولی پروپیونات و لاکتات در مرحله القای اسیدوز نسبت به مرحله عادت پذیری افزایش یافت(P<۰.۰۱). گلوکز، کلسترول و نیتروژن اوره ای خون تحت تاثیر دوره آزمایشی قرار گرفتند. به صورتی که میزان کلسترول و نیتروژن اوره ای خون در مرحله عادت پذیری نسبت به دوره چالش اسیدوز بالاتر بود(P<۰.۰۱) و در مقابل میزان گلوکز در مرحله اسیدوز افزایش معنی داری داشت(P<۰.۰۱). نتیجه گیری: نتایج این آزمایش نشان دادند که اسیدوز تحت حاد می تواند اثرات منفی بر عملکرد گاوهای شیری بگذارد و استفاده از ترکیبات بافری همراه با مخمر زنده در این دوره می تواند این تاثیرات منفی را کاهش داده و همچنین اثرات مفیدی بر عملکرد گاوهای شیری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

ترکیبات بافری و بیولوژیکی ، فاکتورهای تخمیری شکمبه ، گاوهای شیردی هلشتاین ، چالش اسیدوز