اثر مکمل مواد معدنی کم مصرف آلی و غیر آلی بر برخی پارامترهای کیفی اسپرم قوچ های رومانوف

چکیدهسابقه و هدف: پرورش گوسفند در دهه های اخیر رشد چشم گیری داشته است و نقش مهمی در بهبود فعالیت های اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از کشورها ایفا کرده است. از آنجایی که تعداد قوچ در گله ها نسبت به میش بسیار کمتر است (حدودا یک راس قوچ به ازای ۳۰ تا ۵۰ راس میش) و یا اینکه تعداد زیادی میش با استفاده از تلقیح مصنوعی آبستن می شوند، بهبود و حفظ کیفیت اسپرم قوچ باعث بهبود و حفظ کلی باروری گله می شود. بیان شده است که مواد معدنی کم مصرف در اکثر سلول های بدن یا به صورت کاتالیزور هستند و یا از اجزای سیستم های آنزیمی می باشند. بنابراین، استفاده از این مواد در جیره می تواند کیفیت منی را تحت تاثیر قرار دهد. مکمل های مواد معدنی نقشی مهم در اسپرماتوژنز مناسب و بهبود خصوصیات اسپرم دارند. برخی مطالعات نشان داده اند که مواد معدنی آلی زیست فراهمی بالاتری نسبت به مواد معدنی غیر آلی دارند و پایداری آن ها نیز بالاتر است که در نهایت منجر به اثرگذاری بالاتری نسبت به مواد معدنی غیرآلی می شوند. بنابراین هدف از این مطالعه بررسی اثر مکمل مواد معدنی کم مصرف آلی و غیر آلی بر برخی پارامترهای کیفی اسپرم قوچ های رومانوف.مواد و روش: در این مطالعه از ۱۸ راس قوچ نژاد رومانوف با میانگین وزنی ۵/۲ ± ۵/۵۷ و میانگین سنی ۵/۲ سال استفاده شد. این مطالعه در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تیمار و شش تکرار انجام شد. قوچ ها به طور تصادفی به یکی از سه تیمار ۱) شاهد، شامل جیره ی پایه متوازن شده با NRC ۲) تیمار غیر آلی شامل جیره ی پایه به همراه مکمل مواد معدنی کم مصرف به شکل غیر آلی (روزانه ۲۹/۰ گرم مواد معدنی غیرآلی به ازای هر راس، حاوی سولفات روی، سولفات مس، اکسید منگنز، سولفات آهن، سلنیت سدیم، اکسید کروم و سولفات کبالت) و ۳) تیمار آلی شامل جیره ی پایه به همراه مکمل مواد معدنی کم مصرف مبتنی بر ترکیبات کلات پیشرفته (روزانه ۷/۰ گرم بنزا پلکس ۷ به ازای هر راس، حاوی عناصر روی، مس، منگنز، آهن، سلنیوم، کروم و کبالت) اختصاص یافتند و به مدت ۹۰ روز تغذیه شدند. نمونه های منی در روز ۸۰ آزمایش و با استفاده از واژن مصنوعی از تمام قوچ ها جمع آوری شد و پس از انتقال به آزمایشگاه، پارامترهای کیفی اسپرم (حجم منی، غلظت، جنبایی کل، جنبایی پیش رونده، یکپارچگی و عملکرد غشای پلاسمایی اسپرم و درصد اسپرم های ناهنجار) ارزیابی شدند.یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که حجم منی، جنبایی کل، جنبایی پیش رونده، یکپارچگی و عملکرد غشای پلاسمایی اسپرم تحت تاثیر تیمارهای مورد استفاده قرار نگرفت (۰۵/۰P ˃ ). همچنین یافته های این مطالعه نشان داد که غلظت اسپرم در قوچ هایی که از مکمل مواد معدنی کم مصرف آلی استفاده کرده بودند در مقایسه با گروه شاهد به طور معنی داری بالاتر بود (۰۵/۰P ˂ )، درحالی که نسبت به تیمار غیر آلی تفاوت معنی داری نداشت (۰۵/۰P ˃ ). به علاوه، داده های به دست آمده از این آزمایش نشان داد که درصد اسپرم های ناهنجار در تیمار آلی نسبت به تیمار غیرآلی و شاهد به طور معنی داری کمتر بود (۰۵/۰P ˂ ).نتیجه گیری: به طور کلی نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که مکمل مواد معدنی کم مصرف به شکل آلی ممکن است بتواند برخی از فراسنجه های کیفی اسپرم تازه ی قوچ را بهبود بخشد.واژه های کلیدی: آلی، اسپرم، غیر آلی، قوچ، مواد معدنی

کلیدواژه ها:

آلی ، اسپرم ، غیر آلی ، قوچ ، مواد معدنی