تجلی اساطیر کهن ایرانی در حرم رضوی

مجموعه معماری فاخر حرم مطهر رضوی نه تنها مطاف دلها، بلکه نوازشگر چشمها و تجلیگاه  فرهنگ، هنر، علم و ادب نیز هست. ازجمله تجلیات فرهنگی حرم مطهر که یادآور باورهای کهن مردم ایران اند. صحنه های نمایش روایت های اسطوره ای در مواضع گوناگون است. گذشته از ساختار معماری و فضاشناسی حرم مطهر که احتمالا با توجه به خاستگاه اسطورهای آنها شکل گرفته اند، نگارگران حرم مطهر نیز با شناخت و اشراف برکارکرد اسطورهای برخی نقوش از آنها استفاده کرده اند و ضمن بهره برداری از جنبه های تزیینی آنها گویی قصد داشته اند تا افسانه ها و روایات اسطورهای را که هزاران سال شاکله اصلی فرهنگ وتاریخ ایران بوده اند، با تجسم عناصر اصلی تشکیل دهنده آنها بر بدنه بناهای مجموعه حرم مطهر به تصویر کشند. جانوران خیالی مثل اژدها و حیوانات واقعی مثل شیر و گاو و عناصر حیاتی مثل خورشید و پرندگان و گیاهان که هر یک نقش تعیین کننده در چرخه زندگی و اداره جهان هستی دارند از جمله نقش مایه هایی هستند که صحنه های اسطوره ای کاشی کاری و نگارگری حرم رضوی را شکل داده اند. در این مقاله با فلسفه وجودی و کارکرد هر یک از آن ها آشنا خواهیم شد.

کلیدواژه ها:

حرم مطهر ، اسطوره ، تاریخ ، نقش ، کتیبه ، نگارگری