سرمایه فرهنگی ورقابت تحصیلی:تحلیل بوردیویی از پویایی های کلاس درس

این پژوهش با رویکردی بوردیویی به بررسی نقش سرمایه فرهنگی در شکل گیری رقابت تحصیلی و پویایی های کلاس درس می پردازد و نشان می دهد چگونه الگوهای نابرابر دسترسی به منابع فرهنگی می توانند شیوه های مشارکت، تعامل و موفقیت دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهند. در چارچوب نظری بوردیو، سرمایه فرهنگی مجموعه ای از مهارت ها، دانش ها، عادت واره ها و سبک های رفتاری است که از خانواده به مدرسه منتقل می شود و در محیط آموزشی به یک امتیاز نهادینه شده تبدیل می گردد. بر این اساس، کلاس درس تنها یک فضای آموزشی خنثی نیست، بلکه میدان رقابتی است که در آن دانش آموزان با سرمایه های فرهنگی متفاوت برای کسب جایگاه تحصیلی و اجتماعی تلاش می کنند. مشاهده میدانی کلاس نشان می دهد دانش آموزانی که از سرمایه فرهنگی بالاتر برخوردارند، قادرند سریع تر به مفاهیم درس دست یابند، زبان معلم را بهتر درک کنند و اعتمادبه نفس بیشتری در ارائه، پرسشگری و تعامل دارند. این امر موجب می شود که معلمان ناخودآگاه به سوی آنان جذب شوند و فرصت های مشارکت بیشتری در اختیارشان قرار گیرد. در مقابل، دانش آموزانی با سرمایه فرهنگی محدودتر، اغلب در حاشیه تعاملات آموزشی قرار می گیرند و این نابرابری به تدریج بازتولید می شود. نتایج تحلیل نشان می دهد رقابت تحصیلی در چنین فضایی نه تنها بر پایه تلاش فردی شکل می گیرد، بلکه به شدت تحت تاثیر توزیع نابرابر سرمایه فرهنگی است. این رقابت می تواند در برخی دانش آموزان انگیزش پیشرفت ایجاد کند، اما برای گروهی دیگر اضطراب، عقب نشینی و کاهش مشارکت به همراه می آورد. در مجموع، این مطالعه بر ضرورت بازاندیشی در شیوه های تدریس، ارزیابی و مدیریت کلاس تاکید دارد تا زمینه ای برای کاهش شکاف های ناشی از سرمایه فرهنگی و ایجاد فرصت های یادگیری عادلانه تر فراهم شود.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی ، رقابت تحصیلی ، بوردیو ، پویایی های کلاس درس ، نابرابری آموزشی