طراحی بسته آموزش محتوایی مبتنی بر دانش محتوایی-پداگوژیک (PCK) برای پیشگیری از افت تحصیلی و ترک تحصیل در مدارس روستایی

هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی بسته آموزش محتوایی مبتنی بر دانش محتوایی-پداگوژیک (PCK) برای پیشگیری از افت تحصیلی و ترک تحصیل در مدارس روستایی است. مدارس روستایی به دلیل چالش هایی همچون فقر اقتصادی، کمبود معلمان مجرب، امکانات آموزشی محدود و فاصله مکانی، بیش از سایر مدارس در معرض افت تحصیلی و ترک تحصیل دانش آموزان قرار دارند. رویکرد PCK با تاکید بر پیوند منسجم دانش محتوا و دانش تدریس، ظرفیت مناسبی برای ارتقای کیفیت یادگیری و حفظ مشارکت تحصیلی دانش آموزان فراهم می کند. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی متوالی است. در مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای هدفمند اسناد بالادستی آموزشی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان تعلیم وتربیت روستایی، ابعاد، مولفه ها و عناصر بسته آموزشی استخراج شد. در مرحله کمی، بسته طراحی شده با استفاده از روش دلفی و پرسش نامه محقق ساخته، توسط ۲۰ متخصص برنامه درسی و آموزش ابتدایی روستایی از نظر روایی محتوا و تناسب آموزشی ارزیابی شد. داده ها با روش تحلیل مضمون در بخش کیفی و شاخص نسبت روایی محتوا و میانگین و انحراف معیار در بخش کمی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بسته آموزش محتوایی مبتنی بر PCK شامل چهار بعد «سازمان دهی محتوای درسی متناسب با زمینه روستایی»، «راهبردهای تدریس فعال و مشارکتی»، «پشتیبانی عاطفی-انگیزشی» و «تعامل مدرسه، خانواده و جامعه محلی» است. شاخص های روایی محتوا برای همه مولفه ها بالاتر از حد مطلوب به دست آمد. بر اساس نتایج، استفاده از این بسته می تواند با افزایش درگیری تحصیلی، معنا داری محتوا برای دانش آموزان روستایی و تقویت پیوند مدرسه و زندگی روزمره، به کاهش افت تحصیلی و ترک تحصیل کمک کند. پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مدیران آموزشی، این بسته را در برنامه های توانمندسازی معلمان روستایی به کار گیرند.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، ترک تحصیل ، دانش محتوایی-پداگوژیک (PCK) ، بسته آموزش محتوایی ، مدارس روستایی