رابطه ساختارهای زبانی با حقایق فلسفی در مکتب نومشائی رجب علی تبریزی

رج ب­علی تبریزی همچون ابن ­سینا بر ارتباط ذهن با عین تاکید فراوانی داشت. او به عنوان حکیم نومشائی که قواعد و ادبیات مشائی را به منظور ارزیابی نظریات جدید معاصران خویش، ارتقا داد؛ قائل به هماهنگی «ساختارهای زبانی مشترک» با مباحث معقول گردید. ازلوازم مهم این نظریه در آموزه­های او، انکار «مفاهیم اعتباری» در فلسفه و حکمت است. پژوهش پیش رو می­کوشد تا ضمن توضیح دیدگاه حکیم تبریزی در مساله استنتاج مبانی هستی­شناختی از گویش زبانی و لازمه مهم آن، به ارزیابی دلایل و اشکالات ناظر به آن ها بپردازد. روش به کار رفته در این پژوهش، ترکیبی از تبیین و تحلیل انتقادی است. یافته­های پژوهش بیانگر آن است که دیدگاه تبریزی درباره کاربرد ساختارهای زبانی مشترک، در چارچوب تفکر او، قابل ابطال نیست و دست­کم به عنوان اصل پیشینی در مکتب نومشائی تبریزی پذیرفتنی است. همچنین، تحلیل قابل توجه او درباره معنای نفس الامر، بسی حائز اهمیت است؛ ولی حدودوثغور دیدگاه او در نفی مفاهیم اعتباری، قدری ابهام دارد؛ چون تفکیکی میان معقولات ثانی فلسفی با معقولات ثانی منطقی قائل نشده است.

کلیدواژه ها:

رجب علی تبریزی ، ساختارهای زبانی مشترک ، مبانی هستی شناختی ، نفس الامر ، مفاهیم اعتباری