تحلیل نقش معلم در تقویت روحیه پژوهشگری در دانش آموزان

در عصر حاضر که جامعه جهانی با تحولات پرشتاب علمی، فناورانه و فرهنگی مواجه است، تربیت پژوهشگران آینده یکی از رسالت های بنیادین نظام های آموزشی محسوب می شود. در این میان، معلم به عنوان رکن کلیدی فرآیند یاددهی-یادگیری، نقش تعیین کننده ای در نهادینه سازی روحیه پژوهشگری در دانش آموزان ایفا می کند. تقویت انگیزه کاوشگری، ایجاد محیط یادگیری پرسش محور، تشویق به تفکر انتقادی و الگودهی رفتاری، از جمله راهبردهایی است که معلمان می توانند برای پرورش نگرش علمی در دانش آموزان به کار گیرند. این مقاله با هدف تحلیل جامع و عمیق نقش معلم در شکل گیری و ارتقای روحیه پژوهشگری در دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی تدوین شده و از روش کیفی با رویکرد تحلیل محتوا بهره گرفته است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان مدارس مختلف جمع آوری و با استفاده از کدگذاری محوری تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد که ویژگی های فردی معلم، نوع تعاملات کلاسی، روش های تدریس فعال و نگرش معلم به پژوهش از عوامل اصلی موثر بر گسترش فرهنگ پژوهش در میان دانش آموزان هستند. همچنین، معلمانی که خود درگیر فعالیت های پژوهشی مستمر هستند، تاثیر بیشتری در تشویق دانش آموزان به طرح سوال، جستجو و تولید دانش دارند. در نتیجه، آموزش و توانمندسازی معلمان در زمینه مهارت های پژوهشی و نگرش سازی صحیح نسبت به تحقیق علمی، ضرورتی اجتناب ناپذیر در جهت تحقق اهداف تربیتی آموزش و پرورش در دنیای نوین است.