سونوگرافی ترانس کرانیال برای تشخیص بیماری پارکینسون در بیماران ایرانی

سابقه و هدف: بیماری پارکینسون (Parkinson's disease PD) پس از بیماری آلزایمر، دومین اختلال شایع نورودژنراتیو محسوب می شود. تشخیص این بیماری در مرحله پیش بالینی و نیز تمایز آن از سایر بیماری ها در مراحل اولیه، از نظر بالینی بسیار دشوار است. در این مطالعه از سونوگرافی ترانس کرانیال برای اندازه گیری اکوژنسیته ماده سیاه مغز (سابستانشیا نیگرا) استفاده شد و مقدار آستانه تشخیصی مناسب برای آن تعیین گردید. مواد و روش ها: در این مطالعه مورد-شاهدی، که در بیمارستان ولیعصر زنجان انجام شد، ۳۴ بیمار بالای ۴۰ سال با تشخیص قطعی بیماری پارکینسون و ۳۴ فرد سالم هم سن و بدون سابقه بیماری وارد مطالعه شدند. هر دو گروه تحت سونوگرافی ترانس کرانیال توسط متخصص مجرب قرار گرفتند و مساحت ناحیه اکوژن ماده سیاه در هر دو سمت مغز اندازه گیری و ثبت شد. سپس داده ها مورد تجزیه و تحلیل آماری توسط آزمون U مان-ویتنی (Mann-Whitney U test ) و نمودار  ROCقرار گرفتند. یافته ها: میانگین سن بیماران ۷/۴ ±۶۲/۳ و در گروه کنترل ۶/۹±۶۱/۸ سال بود (۰/۷۲= P) و توزیع جنس در دو گروه تفاوت معنی داری نداشت (۰/۶۵= P). میانگین مساحت اکوژن ماده سیاه در دو طرف مغز در گروه بیماران برابر با ۲۹/۲۶±۶/۷۷میلی متر مربع و در گروه شاهد برابر با۱۰/۰۰±۳/۶۹ میلی متر مربع بود (۰/۰۰۱< P). مقدار آستانه تشخیصی به دست آمده برای میانگین مساحت اکوژن ماده سیاه دو طرفه، ۲۰/۰۰ میلی متر مربع بود که دارای حساسیت ۱۰۰ درصد و ویژگی ۹۷ درصد بود (۰/۰۰۱< P). استنتاج: سونوگرافی ترانس کرانیال (Transcranial sonography TCS) با حساسیت ۱۰۰ درصد و ویژگی ۹۷ درصد در آستانه ۲۰ میلی متر مربع، روشی دقیق و غیر تهاجمی برای تشخیص بیماری پارکینسون بوده و محدودیت های MRI در تمایز پارکینسون از پارکینسونیسم های غیر تیپیک را جبران می کند. با توجه به این که در بیماران پارکینسون اکوژنیسیته جسم سیاه افزایش و مساحت آن کاهش یافت و هم چنین آستانه ۲۰ میلی متر مربع در جمعیت ایرانی با مطالعات پیشین همخوانی دارد، نیاز به تحقیقات بیش تر در این زمینه را برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

Parkinson’s disease ، substantia nigra ، transcranial sonography ، parkinsonism ، بیماری پارکینسون ، ماده سیاه ، سونوگرافی ترانس کرانیال ، پارکینسونیسم ، سونوگرافی